KİM.11.1.2 · 11. sınıf kimya · 1. Dönem 1. Yazılı
Yakıtlar ve Enerji Kaynakları Yazılı Soruları
KİM.11.1.2. Maddelerin enerji kaynağı olma potansiyeline ilişkin hipotezler oluşturabilme. Bu kazanımda yakıtların ve besinlerin enerji kaynağı olma potansiyeli hipotezlerle değerlendirilir. Gram başına enerjiden hesap yapman, kontrollü deneyin değişkenlerini ayırman ve yakıt tercihini birden fazla ölçütle tartışman beklenir.
- 3soru tipi
- 12çözümlü soru
- yazılıda 1–2 soru
Süreç bileşenleri(5)
- Yanma tepkimeleri temelinde maddelerin enerji kaynağı olma potansiyeline ilişkin problemleri tanımlar.
- Yanma tepkimeleri temelinde neden-sonuç ilişkilerini belirler.
- Neden-sonuç ilişkileri temelinde bağımlı, bağımsız ve kontrol değişkenlerini belirler.
- Değişkenler arasındaki ilişkiyi belirlemek üzere deneyler yapar.
- Yakıtların veya canlılara enerji veren maddelerin enerji kaynağı olma potansiyeline ilişkin önermelerini bilimsel veriler temelinde geliştirir.
Etkileşim · Enerji
Sorular
Soru 1 / 12 · 0/12 çözüldü1. SORU TİPİ · 5 SORU
Birim kütle enerjisinden yakıt ve besin karşılaştırması
Gram başına açığa çıkan enerji verisini kullanarak yakıtları ve besinleri karşılaştırır, belirli bir enerji için gereken miktarı hesaplar ve yakıt tercihini çok ölçütlü değerlendirirsin.
Soru 1 / 5
Bazı yakıtların tam yanmasında gram başına açığa çıkan yaklaşık enerji değerleri tabloda verilmiştir.
| Yakıt | Açığa çıkan enerji (kJ/g) |
|---|---|
| Hidrojen (H₂) | 142 |
| Metan (CH₄) | 55,5 |
| Etanol (C₂H₅OH) | 29,7 |
| Kuru odun | 16 |
a)Eşit kütlede yakıldığında en fazla enerji veren yakıt hangisidir?
2 puanb)1110 kJ enerji elde etmek için kaç gram metan yakılmalıdır?
3 puang
Ondalık için virgül kullanabilirsin. Üslü sayı: 3,01·10^23
c)“Gram başına en çok enerjiyi hidrojen verdiğine göre tüm araçlarda yalnızca hidrojen kullanılmalıdır.” iddiasını en az iki ölçütle değerlendiriniz.
5 puanSoru 2 / 5
Besinlerdeki karbonhidrat ve proteinin her gramı vücutta yaklaşık 17 kJ, yağın her gramı yaklaşık 38 kJ enerji sağlar. 30 gramlık bir bisküvi paketinin etiketinde 20 g karbonhidrat, 2 g protein ve 6 g yağ bulunduğu yazmaktadır.
a)Bir paket bisküvi yaklaşık kaç kJ enerji sağlar?
4 puankJ
Ondalık için virgül kullanabilirsin. Üslü sayı: 3,01·10^23
b)Bu enerjinin yaklaşık yüzde kaçı yağdan gelir? (Tam sayıya yuvarlayınız.)
3 puan%
Ondalık için virgül kullanabilirsin. Üslü sayı: 3,01·10^23
c)Yağın kütlesi paket kütlesinin yalnızca beşte biri olduğu hâlde enerjiye katkısının bu kadar büyük olmasını açıklayınız.
3 puanSoru 3 / 5
Bazı besinlerin 1 gramının vücutta sağladığı yaklaşık enerji, besin etiketlerindeki değerlerden hesaplanarak grafikte gösterilmiştir.
a)Grafiğe göre eşit kütlede tüketildiğinde vücuda en çok enerji sağlayan besin hangisidir?
2 puanb)30 g ceviz içinin sağladığı enerjiyi toz şekerden almak için yaklaşık kaç gram şeker gerekir?
4 puang
Ondalık için virgül kullanabilirsin. Üslü sayı: 3,01·10^23
c)Kabuklu yemişlerin gram başına enerjisinin şekerden ve elmadan yüksek olmasının nedenine ilişkin bir hipotez yazınız ve bu hipotezi hangi veriyle sınayabileceğinizi belirtiniz.
4 puanSoru 4 / 5
Bazı yakıtların tam yanmasında 1 MJ (1000 kJ) enerji elde edilirken oluşan karbon dioksit kütleleri, standart yanma entalpilerinden hesaplanarak grafikte gösterilmiştir.
a)Önermelerin grafikteki verilerle desteklenip desteklenmediğini belirtiniz.
4 puanEşit enerji elde edildiğinde en çok CO₂’yi kömür oluşturur.
Hidrojen yandığında CO₂ oluşmaz.
Eşit enerji için etanol ve benzin yaklaşık aynı kütlede CO₂ oluşturur.
Metan, gram başına en çok enerji veren yakıttır.
b)Bir evin günlük 10 MJ ısı ihtiyacı metanla karşılanırsa yaklaşık kaç gram CO₂ oluşur?
2 puang
Ondalık için virgül kullanabilirsin. Üslü sayı: 3,01·10^23
c)Eşit enerji için metanın kömürden daha az CO₂ oluşturmasını yanma tepkimelerinin ürünleriyle neden-sonuç ilişkisi kurarak açıklayınız.
4 puanSoru 5 / 5
Mutfak tüplerinde kullanılan sıvılaştırılmış petrol gazının önemli bir bileşeni propandır (C₃H₈, 44 g/mol). Propanın tam yanma tepkimesi: C₃H₈(g) + x O₂(g) → 3CO₂(g) + 4H₂O(s) ΔH° = −2220 kJ
a)Denklemi denkleştirmek için x kaç olmalıdır?
2 puanOndalık için virgül kullanabilirsin. Üslü sayı: 3,01·10^23
b)Propanın tam yanmasında gram başına yaklaşık kaç kJ ısı açığa çıkar?
3 puankJ/g
Ondalık için virgül kullanabilirsin. Üslü sayı: 3,01·10^23
c)Bir yemeğin pişirilmesi için 11 100 kJ ısı gerekiyorsa en az kaç gram propan yakılmalıdır?
2 puang
Ondalık için virgül kullanabilirsin. Üslü sayı: 3,01·10^23
ç)Ocak alevine yeterli hava gelmezse propan tam yanmaz ve karbon monoksit (CO) oluşur. Bu durumun hem enerji hem sağlık açısından sonuçlarını yazınız.
3 puan2. SORU TİPİ · 4 SORU
Kontrollü yakma deneyinden değişken ve hipotez belirleme
Yakıtların aynı kütlede su ısıttığı bir deneyde değişkenleri ayırır, veriye dayalı hipotezi seçer ve deneyin sınırlarını belirleyerek nasıl iyileştirileceğini önerirsin.
Soru 1 / 4
Bir öğrenci üç farklı yakıttan 1’er gram yakarak, üzerindeki metal kutuda bulunan 200 g suyun sıcaklık artışını ölçmüştür. Kutu, alev ile kutu arasındaki uzaklık ve ortam her denemede aynıdır.
| Yakıt (1 g) | Suyun sıcaklık artışı (°C) |
|---|---|
| Etanol | 14 |
| Parafin (mum) | 22 |
| Kuru odun talaşı | 8 |
a)Deneydeki değişkenlerin türünü belirtiniz.
4 puanYakıtın türü
Suyun sıcaklık artışı
Yakılan yakıtın kütlesi
Isıtılan suyun kütlesi
b)Aşağıdaki önermelerin bu veriyle desteklenip desteklenmediğini belirtiniz.
3 puanBu koşullarda eşit kütlede parafin, etanolden daha fazla ısı aktarmıştır.
Odun talaşı her koşulda en kötü yakıttır.
Suyun sıcaklık artışı, yakıttan suya aktarılan ısıyla ilişkilidir.
c)Ölçülen değerlerin yakıtların gerçek yanma ısısından düşük çıkmasının bir nedenini ve bunu azaltacak bir öneriyi yazınız.
3 puanSoru 2 / 4
Bir belediye, kış aylarında kullanılacak yakıtı seçmek için iki seçeneği karşılaştırıyor: doğal gaz (çoğunlukla metan) ve linyit kömürü. Doğal gaz yandığında karbon dioksit ve su buharı oluşur. Linyit yandığında karbon dioksitin yanında kükürt dioksit, kül ve is de açığa çıkar.
a)Belediyenin çözmeye çalıştığı problemi bir cümleyle tanımlayınız.
2 puanb)Linyit kullanımının hava kalitesine etkisini neden-sonuç ilişkisiyle yazınız.
4 puanc)Bu iki yakıtı karşılaştırmak için sınanabilir bir hipotez yazınız ve ölçülmesi gereken bağımlı değişkeni belirtiniz.
4 puanSoru 3 / 4
Bir öğrenci 1’er gram ceviz içi ve fındığı ayrı ayrı yakarak, her seferinde üzerindeki tüpte bulunan 20 °C’deki 100 g suyu ısıtmıştır. Suyun sıcaklığı grafikte verilmiştir. Suyun öz ısısı 4,18 J/g·°C’dir ve suya aktarılan ısı q = m · c · ΔT ile hesaplanır.
a)Ceviz içinin yanmasıyla suya aktarılan ısı kaç kJ’dir?
4 puankJ
Ondalık için virgül kullanabilirsin. Üslü sayı: 3,01·10^23
b)Önermelerin bu deneyin verileriyle desteklenip desteklenmediğini belirtiniz.
3 puanBu koşullarda ceviz içi, eşit kütledeki fındıktan daha fazla ısı aktarmıştır.
Ceviz içi her insan için fındıktan daha sağlıklı bir besindir.
Yakıtların kütlesi eşit tutulduğu için sonuçlar karşılaştırılabilir.
c)Etiket bilgisine göre ceviz içi gram başına yaklaşık 27 kJ enerji verir. Deneyde bulunan değerin bundan çok küçük olmasının iki nedenini yazınız.
3 puanSoru 4 / 4
Bir grup öğrenci kamp yakıtı, ceviz, badem, şeker ve yapay tatlandırıcının enerji kaynağı olma potansiyelini araştırmak için sorular hazırlamıştır.
a)Deneyle araştırılabilir soruları işaretleyiniz (birden fazla seçim yapabilirsiniz).
4 puanb)Şeker ile yapay tatlandırıcının karşılaştırıldığı soru için sınanabilir bir hipotez yazınız.
3 puanc)Bu hipotezi sınayan deneyde bağımsız, bağımlı ve iki kontrol değişkenini yazınız.
3 puan3. SORU TİPİ · 3 SORU
Yanma verisinden neden-sonuç ilişkisi ve önerme geliştirme
Yanma tepkimesi ve deney verilerinden neden-sonuç ilişkisi kurar, yakıt miktarı ile açığa çıkan ısı arasındaki ilişkiyi tahmin eder ve enerji kaynaklarıyla ilgili önermeleri bilimsel veriyle geliştirirsin.
Soru 1 / 3
Bir öğrenci etanol ve parafinden farklı kütleler yakarak her seferinde 200 g suyu ısıtmış ve suyun sıcaklık artışını ölçmüştür. Düzenek ve ortam bütün denemelerde aynıdır. Sonuçlar grafikte verilmiştir.
a)Grafikteki bir yakıt serisi için değişkenlerin türünü belirtiniz.
3 puanYakılan yakıtın kütlesi
Suyun sıcaklık artışı
Isıtılan suyun kütlesi
b)Aynı düzenekte 2,5 g etanol yakılırsa suyun sıcaklığının kaç °C artması beklenir?
3 puan°C
Ondalık için virgül kullanabilirsin. Üslü sayı: 3,01·10^23
c)Grafikteki iki örüntüyü (kütleye ve yakıt türüne bağlı) neden-sonuç ilişkisi kurarak yazınız.
4 puanSoru 2 / 3
Hidrojenin yanma tepkimesine ait potansiyel enerji diyagramı verilmiştir (H₂: 2 g/mol). 2H₂(g) + O₂(g) → 2H₂O(s)
a)1 mol H₂ yandığında kaç kJ ısı açığa çıkar?
3 puankJ
Ondalık için virgül kullanabilirsin. Üslü sayı: 3,01·10^23
b)Hidrojenin yanmasında gram başına kaç kJ ısı açığa çıkar?
3 puankJ/g
Ondalık için virgül kullanabilirsin. Üslü sayı: 3,01·10^23
c)Hidrojenin “temiz enerji kaynağı” olarak önerilmesinin nedenini yanma ürünüyle açıklayınız ve bu önermenin geçerli olması için hidrojenin üretimiyle ilgili hangi koşulun sağlanması gerektiğini yazınız.
4 puanSoru 3 / 3
Bir enerji içeceğinin 250 mL’lik kutusunda 27 g şeker bulunmaktadır. Aynı markanın şekersiz türünde şeker yerine yaklaşık 0,1 g yapay tatlandırıcı kullanılmıştır. Şeker vücutta gram başına yaklaşık 17 kJ enerji sağlar. Tatlandırıcı çok az miktarda kullanıldığı için sağladığı enerji 2 kJ’den azdır.
a)Şekerli içeceğin bir kutusundaki şeker vücuda yaklaşık kaç kJ enerji sağlar?
2 puankJ
Ondalık için virgül kullanabilirsin. Üslü sayı: 3,01·10^23
b)Önermelerin bilimsel veriye dayalı olup olmadığını belirtiniz.
4 puanŞekersiz içecek, şekerli içeceğe göre çok daha az enerji sağlar.
Enerji içeceği içen herkes daha başarılı olur.
Şekerli içeceğin enerjisi, şekerin vücutta oksijenle tepkimeye girmesinden gelir.
“Enerji” adı taşıyan her içecek vücuda çok enerji verir.
c)Bir öğrenci “Şekersiz enerji içeceği enerji vermediğine göre sağlığa hiçbir etkisi yoktur.” demektedir. Bu önermeyi sağlıklı yaşam açısından değerlendiriniz.
4 puan—
ilk denemeKİM.11.1.2 · kazanım özeti
12 soru daha çözmen gerekiyor.
0/12 soru çözüldü.
Birim kütle enerjisinden yakıt ve besin karşılaştırması
Kontrollü yakma deneyinden değişken ve hipotez belirleme
Yanma verisinden neden-sonuç ilişkisi ve önerme geliştirme
Bu kazanımdaki ilerlemen
0/12
soru çözüldüYakıt ve besin enerjisi etkinliği
Konuyu soruları çözmeden önce interaktif Maarif etkinliğiyle pekiştirebilirsin.
Sık sorulan sorular
KİM.11.1.2 kazanımından OYSS 1. dönem 1. yazılıda kaç soru çıkar?
MEB 2026-2027 dağılım tablosuna göre KİM.11.1.2 kazanımı 5 senaryonun 5 tanesinde yer alır ve yer aldığı senaryolarda 1 ile 2 arasında soru çıkar.
KİM.11.1.2 kazanımında hangi soru tipleri sorulur?
Bu sayfada 3 soru tipi bulunur: Birim kütle enerjisinden yakıt ve besin karşılaştırması; Kontrollü yakma deneyinden değişken ve hipotez belirleme; Yanma verisinden neden-sonuç ilişkisi ve önerme geliştirme.
KİM.11.1.2 kazanımının süreç bileşenleri nelerdir?
a) Yanma tepkimeleri temelinde maddelerin enerji kaynağı olma potansiyeline ilişkin problemleri tanımlar. b) Yanma tepkimeleri temelinde neden-sonuç ilişkilerini belirler. c) Neden-sonuç ilişkileri temelinde bağımlı, bağımsız ve kontrol değişkenlerini belirler. d) Değişkenler arasındaki ilişkiyi belirlemek üzere deneyler yapar. e) Yakıtların veya canlılara enerji veren maddelerin enerji kaynağı olma potansiyeline ilişkin önermelerini bilimsel veriler temelinde geliştirir.
11. sınıf 1. dönem 1. yazılı diğer kazanımları
Bütün kazanımları senaryona göre bir arada çalışmak ve süreli prova yazılıya girmek için 11. Sınıf Kimya 1. Dönem 1. Yazılı Soruları sayfasına dönebilirsin.