KİM.11.1.3 · 11. sınıf kimya · 1. Dönem 1. Yazılı
Bağ Enerjisi ve Entalpi Yazılı Soruları
KİM.11.1.3. Bağ enerjileri temelinde tepkimelerin entalpi değişimine ilişkin tümevarımsal akıl yürütebilme. Bu kazanımda tepkime entalpisi kırılan ve oluşan bağların enerjilerinden hesaplanır. Bağları doğru sayman, ΔH’yi bulup işaretini yorumlaman ve bilinmeyen bir bağ enerjisini ters hesaplaman beklenir.
- 3soru tipi
- 12çözümlü soru
- yazılıda 1 soru
Süreç bileşenleri(2)
- Farklı tepkimelerde kırılan ve oluşan bağların enerjileri ile tepkimelerin entalpi değişimi arasında keşfettiği örüntüyü matematiksel olarak modeller.
- Matematiksel modelini kullanarak bir tepkimenin endotermik ya da ekzotermik olma durumuna ilişkin genellemeler yapar.
Etkileşim · Enerji
Sorular
Soru 1 / 12 · 0/12 çözüldü1. SORU TİPİ · 5 SORU
Bağ enerjisi tablosuyla tepkime entalpisi hesaplama
Tepkimede kırılan ve oluşan bağları sayar, bağ enerjisi tablosunu kullanarak ΔH’yi hesaplar ve sonucun işaretinden tepkimenin endotermik ya da ekzotermik olduğuna karar verirsin.
Soru 1 / 5
ΔH = Σ(kırılan bağların enerjisi) − Σ(oluşan bağların enerjisi) H₂(g) + Cl₂(g) → 2HCl(g)
| Bağ | H–H | Cl–Cl | H–Cl |
|---|---|---|---|
| Bağ enerjisi (kJ/mol) | 436 | 243 | 431 |
a)Kırılan bağların toplam enerjisi kaç kJ’dir?
2 puankJ
Ondalık için virgül kullanabilirsin. Üslü sayı: 3,01·10^23
b)Oluşan bağların toplam enerjisi kaç kJ’dir?
2 puankJ
Ondalık için virgül kullanabilirsin. Üslü sayı: 3,01·10^23
c)Tepkimenin ΔH değeri kaç kJ’dir?
3 puankJ
Ondalık için virgül kullanabilirsin. Üslü sayı: 3,01·10^23
ç)Tepkimenin endotermik mi ekzotermik mi olduğunu bağ enerjileriyle gerekçelendiriniz.
3 puanSoru 2 / 5
Gaz hâlindeki metanın tam yanması: CH₄(g) + 2O₂(g) → CO₂(g) + 2H₂O(g) Metan molekülünde 4 tane C–H, oksijen molekülünde 1 tane O=O, karbon dioksitte 2 tane C=O, suda 2 tane O–H bağı vardır.
| Bağ | C–H | O=O | C=O | O–H |
|---|---|---|---|---|
| Bağ enerjisi (kJ/mol) | 413 | 498 | 799 | 463 |
a)Tepkimede toplam kaç tane bağ kırılır?
2 puanOndalık için virgül kullanabilirsin. Üslü sayı: 3,01·10^23
b)Kırılan bağların toplam enerjisi kaç kJ’dir?
2 puankJ
Ondalık için virgül kullanabilirsin. Üslü sayı: 3,01·10^23
c)Tepkimenin ΔH değeri kaç kJ’dir?
4 puankJ
Ondalık için virgül kullanabilirsin. Üslü sayı: 3,01·10^23
ç)0,5 mol metan yandığında kaç kJ ısı açığa çıkar?
2 puankJ
Ondalık için virgül kullanabilirsin. Üslü sayı: 3,01·10^23
Soru 3 / 5
Amonyak üretim tepkimesi: N₂(g) + 3H₂(g) → 2NH₃(g)
| Bağ | N≡N | H–H | N–H |
|---|---|---|---|
| Bağ enerjisi (kJ/mol) | 945 | 436 | 391 |
a)Ürünlerde toplam kaç tane N–H bağı oluşur?
2 puanOndalık için virgül kullanabilirsin. Üslü sayı: 3,01·10^23
b)Tepkimenin ΔH değeri kaç kJ’dir?
4 puankJ
Ondalık için virgül kullanabilirsin. Üslü sayı: 3,01·10^23
c)Bir öğrenci “N≡N bağı çok sağlam olduğu için amonyak oluşumu endotermik olmalıdır.” demektedir. Bu önermeyi hesap sonucunuzla değerlendiriniz.
4 puanSoru 4 / 5
Hidrojenin yanarak su buharı oluşturduğu tepkime tanecik modeliyle gösterilmiştir. 2H₂(g) + O₂(g) → 2H₂O(g) Bağ enerjileri: H–H 436 kJ/mol, O=O 498 kJ/mol, O–H 463 kJ/mol ΔH = Σ(kırılan bağların enerjisi) − Σ(oluşan bağların enerjisi)
a)Tepkimede toplam kaç tane bağ kırılır?
2 puanOndalık için virgül kullanabilirsin. Üslü sayı: 3,01·10^23
b)Tepkimede toplam kaç tane O–H bağı oluşur?
2 puanOndalık için virgül kullanabilirsin. Üslü sayı: 3,01·10^23
c)Tepkimenin ΔH değeri kaç kJ’dir?
3 puankJ
Ondalık için virgül kullanabilirsin. Üslü sayı: 3,01·10^23
ç)Deneysel ölçümlere göre bu tepkimenin ΔH değeri −483,6 kJ’dir. Hesapladığınız değerin bundan biraz farklı olmasının nedenini açıklayınız.
3 puanSoru 5 / 5
N₂(g) + O₂(g) → 2NO(g) tepkimesinin bağ enerjileri temelindeki enerji diyagramı verilmiştir. Diyagramda tepkenlerin önce bütün bağları kırılarak atomlarına ayrıldığı, sonra atomlardan ürün bağlarının oluştuğu varsayılmıştır.
a)Tepkenlerdeki bağların kırılması için kaç kJ enerji gerekir?
2 puankJ
Ondalık için virgül kullanabilirsin. Üslü sayı: 3,01·10^23
b)Ürünlerdeki bağlar oluşurken kaç kJ enerji açığa çıkar?
2 puankJ
Ondalık için virgül kullanabilirsin. Üslü sayı: 3,01·10^23
c)Tepkimenin ΔH değeri kaç kJ’dir?
2 puankJ
Ondalık için virgül kullanabilirsin. Üslü sayı: 3,01·10^23
ç)Havanın yaklaşık %78’i azot, %21’i oksijendir. Bu iki gazın havada kendiliğinden kolayca tepkimeye girmemesini diyagramdaki verilerle açıklayınız.
4 puan2. SORU TİPİ · 4 SORU
Bilinmeyen bağ enerjisini bulma ve genelleme yapma
ΔH değeri bilinen bir tepkimeden bilinmeyen bağ enerjisini ters hesaplar; bağ kırılması, bağ oluşumu ve ΔH işareti arasındaki ilişkiye dair önermeleri değerlendirirsin.
Soru 1 / 4
H₂(g) + F₂(g) → 2HF(g) ΔH = −542 kJ H–H bağ enerjisi 436 kJ/mol, F–F bağ enerjisi 158 kJ/mol’dür.
a)H–F bağının enerjisi kaç kJ/mol’dür?
5 puankJ/mol
Ondalık için virgül kullanabilirsin. Üslü sayı: 3,01·10^23
b)2HF(g) → H₂(g) + F₂(g) tepkimesinin ΔH değeri kaç kJ’dir?
2 puankJ
Ondalık için virgül kullanabilirsin. Üslü sayı: 3,01·10^23
c)b şıkkındaki sonucu bağ kırılması ve oluşumuyla açıklayınız.
3 puanSoru 2 / 4
Bir öğrenci farklı tepkimelerin bağ enerjisi hesaplarını inceleyerek bazı önermeler yazmıştır.
a)Önermeleri geçerli ve geçersiz olarak sınıflandırınız.
8 puanBağ kırılması her zaman enerji gerektirir.
Bağ oluşumu sırasında enerji açığa çıkar.
Kırılan bağların toplam enerjisi oluşanlardan büyükse tepkime ekzotermiktir.
Katsayılar iki katına çıkarıldığında ΔH değeri de iki katına çıkar.
b)Geçersiz bulduğunuz önermeyi düzeltiniz.
2 puanSoru 3 / 4
Amonyağın oksijenle yanarak azot gazı ve su buharı oluşturduğu tepkime tanecik modeliyle gösterilmiştir. 4NH₃(g) + 3O₂(g) → 2N₂(g) + 6H₂O(g) ΔH = −1260 kJ Bağ enerjileri: N–H 391 kJ/mol, O=O 498 kJ/mol, O–H 463 kJ/mol, N≡N bağ enerjisi bilinmiyor.
a)Tepkimede kaç tane N–H bağı kırılır?
2 puanOndalık için virgül kullanabilirsin. Üslü sayı: 3,01·10^23
b)N≡N bağının enerjisi kaç kJ/mol’dür?
5 puankJ/mol
Ondalık için virgül kullanabilirsin. Üslü sayı: 3,01·10^23
c)N–N tekli bağının ortalama enerjisi 163 kJ/mol, N=N çift bağınınki 418 kJ/mol’dür. Bulduğunuz N≡N bağ enerjisiyle karşılaştırarak bağ sayısı ile bağ enerjisi arasındaki ilişkiyi yazınız.
3 puanSoru 4 / 4
Deacon yönteminde hidrojen klorür gazı oksijenle tepkimeye sokularak klor gazı elde edilir. 4HCl(g) + O₂(g) → 2Cl₂(g) + 2H₂O(g) ΔH = −116 kJ H–Cl bağ enerjisi 431 kJ/mol, O=O bağ enerjisi 498 kJ/mol, Cl–Cl bağ enerjisi 243 kJ/mol’dür.
a)O–H bağının enerjisi kaç kJ/mol’dür?
4 puankJ/mol
Ondalık için virgül kullanabilirsin. Üslü sayı: 3,01·10^23
b)Bulduğunuz değere göre O–H ve H–Cl bağlarından hangisi daha sağlamdır?
2 puanc)Tepkimeyi iki kısımda düşününüz: I. kısımda 4 H–Cl bağı kırılıp 2 Cl–Cl bağı oluşur, II. kısımda 1 O=O bağı kırılıp 4 O–H bağı oluşur. Her kısmın enerji değişimini bularak tepkimenin neden ekzotermik olduğunu açıklayınız.
4 puan3. SORU TİPİ · 3 SORU
Bağ enerjisi verilerinden örüntü keşfetme
Farklı tepkimelerin bağ enerjisi ve ΔH verilerinden örüntü bulur, bu örüntüyü matematiksel olarak modeller ve yeni bir tepkimenin ΔH değerini ve türünü tahmin edersin.
Soru 1 / 3
Bir öğrenci, gaz fazındaki dört tepkimenin kırılan ve oluşan bağlarının toplam enerjilerini hesaplamış, ilk üçünün sonuçlarını deneysel ΔH değerleriyle tabloda karşılaştırmıştır.
| Tepkime | Kırılan bağlar (kJ) | Oluşan bağlar (kJ) | Deneysel ΔH (kJ) |
|---|---|---|---|
| H₂ + Cl₂ → 2HCl | 679 | 862 | −184,6 |
| N₂ + O₂ → 2NO | 1443 | 1262 | +180,6 |
| H₂ + F₂ → 2HF | 594 | 1136 | −542,2 |
| CO₂ + 4H₂ → CH₄ + 2H₂O | 3342 | 3504 | ? |
a)İlk üç satırdaki verilerden ΔH ile kırılan ve oluşan bağların enerjileri arasındaki ilişkiyi bir eşitlikle yazınız.
3 puanb)Modelinize göre son tepkimenin ΔH değeri kaç kJ olmalıdır?
3 puankJ
Ondalık için virgül kullanabilirsin. Üslü sayı: 3,01·10^23
c)Tepkimeleri enerji değişimine göre sınıflandırınız.
2 puanH₂ + Cl₂ → 2HCl
N₂ + O₂ → 2NO
H₂ + F₂ → 2HF
CO₂ + 4H₂ → CH₄ + 2H₂O
ç)Modelinizi kullanarak bir tepkimenin ne zaman endotermik olacağına ilişkin bir genelleme yazınız.
2 puanSoru 2 / 3
Hidrojen halojenürlerin oluşum tepkimeleri gaz fazında H₂(g) + X₂(g) → 2HX(g) şeklindedir. H–H bağ enerjisi 436 kJ/mol’dür. X–X bağ enerjileri: F–F 158, Cl–Cl 243, Br–Br 193, I–I 151 kJ/mol. H–X bağ enerjileri grafikte verilmiştir.
a)H₂(g) + Br₂(g) → 2HBr(g) tepkimesinin ΔH değeri kaç kJ’dir?
3 puankJ
Ondalık için virgül kullanabilirsin. Üslü sayı: 3,01·10^23
b)H₂(g) + I₂(g) → 2HI(g) tepkimesinin ΔH değeri kaç kJ’dir?
2 puankJ
Ondalık için virgül kullanabilirsin. Üslü sayı: 3,01·10^23
c)Önermelerin verilere göre geçerli olup olmadığını belirtiniz.
3 puanH–X bağ enerjisi F’den I’ya doğru azalır.
Dört HX oluşum tepkimesinin dördü de ekzotermiktir.
Kırılan X–X bağı en zayıf olan tepkime en çok ısı açığa çıkarır.
ç)HF’den HI’ya doğru tepkimelerin daha az ekzotermik olmasını oluşan bağlarla açıklayınız.
2 puanSoru 3 / 3
Bir öğrenci, ilk dört alkanın (CH₄, C₂H₆, C₃H₈, C₄H₁₀) gaz fazında tam yanmasında 1 mol alkan başına açığa çıkan ısıyı ortalama bağ enerjileriyle hesaplamış ve sonuçları grafiğe geçirmiştir. Ürünler CO₂(g) ve H₂O(g)’dir. Bağ enerjileri (kJ/mol): C–H 413, C–C 348, O=O 498, C=O 799, O–H 463
a)Zincire eklenen her C atomu (–CH₂– grubu) açığa çıkan ısıyı kaç kJ/mol artırmaktadır?
2 puankJ/mol
Ondalık için virgül kullanabilirsin. Üslü sayı: 3,01·10^23
b)Örüntüye göre 1 mol pentan (C₅H₁₂) yandığında kaç kJ ısı açığa çıkar?
3 puankJ
Ondalık için virgül kullanabilirsin. Üslü sayı: 3,01·10^23
c)Her –CH₂– grubu eklendiğinde açığa çıkan ısının hep aynı miktarda artmasını, bu grubun yanmasında kırılan ve oluşan bağlarla açıklayınız.
5 puan—
ilk denemeKİM.11.1.3 · kazanım özeti
12 soru daha çözmen gerekiyor.
0/12 soru çözüldü.
Bağ enerjisi tablosuyla tepkime entalpisi hesaplama
Bilinmeyen bağ enerjisini bulma ve genelleme yapma
Bağ enerjisi verilerinden örüntü keşfetme
Bu kazanımdaki ilerlemen
0/12
soru çözüldüBağ enerjisi etkinliği
Konuyu soruları çözmeden önce interaktif Maarif etkinliğiyle pekiştirebilirsin.
Sık sorulan sorular
KİM.11.1.3 kazanımından OYSS 1. dönem 1. yazılıda kaç soru çıkar?
MEB 2026-2027 dağılım tablosuna göre KİM.11.1.3 kazanımı 5 senaryonun 5 tanesinde yer alır ve yer aldığı senaryolarda 1 soru çıkar.
KİM.11.1.3 kazanımında hangi soru tipleri sorulur?
Bu sayfada 3 soru tipi bulunur: Bağ enerjisi tablosuyla tepkime entalpisi hesaplama; Bilinmeyen bağ enerjisini bulma ve genelleme yapma; Bağ enerjisi verilerinden örüntü keşfetme.
KİM.11.1.3 kazanımının süreç bileşenleri nelerdir?
a) Farklı tepkimelerde kırılan ve oluşan bağların enerjileri ile tepkimelerin entalpi değişimi arasında keşfettiği örüntüyü matematiksel olarak modeller. b) Matematiksel modelini kullanarak bir tepkimenin endotermik ya da ekzotermik olma durumuna ilişkin genellemeler yapar.
11. sınıf 1. dönem 1. yazılı diğer kazanımları
Bütün kazanımları senaryona göre bir arada çalışmak ve süreli prova yazılıya girmek için 11. Sınıf Kimya 1. Dönem 1. Yazılı Soruları sayfasına dönebilirsin.