KİM.10.1.5 · 10. sınıf kimya · 1. Dönem 1. Yazılı
Mol, Kütle ve Tanecik İlişkileri Yazılı Soruları
KİM.10.1.5. Saf maddelerin ölçülebilir özellikleri arasındaki ilişkileri belirlemeye yönelik tümdengelimsel akıl yürütebilme. Bu kazanımda mol sayısı, kütle ve tanecik sayısı arasındaki orantılar hipotezlerle sınanır. Veri tablosundan hipotezi çürütmen, eşit kütleli maddeleri karşılaştırman ve bileşikteki kütle payını hesaplaman beklenir.
- 4soru tipi
- 11çözümlü soru
- yazılıda 1–2 soru
Süreç bileşenleri(2)
- Atom sayısı, molekül sayısı ve kütle ile mol sayısı arasındaki ilişkiyi kuramsal temele dayalı hipotezlerle test eder.
- Orantısal ilişkilere yönelik hipotezlerini yeni durumları açıklamak için kullanır.
Etkileşim · Kimyasal Tepkimeler
Sorular
Soru 1 / 11 · 0/11 çözüldü1. SORU TİPİ · 3 SORU
Mol, kütle ve tanecik sayısı hipotezlerini veriyle sınama
Bir veri tablosunu kullanarak mol sayısı, kütle ve tanecik sayısı arasındaki ilişkilerle ilgili hipotezlerin geçerliliğini sınar, geçersiz hipotezi karşı örnekle çürütürsün.
Soru 1 / 3
Bazı element örneklerine ait veriler tabloda verilmiştir.
| Örnek | Mol sayısı | Atom sayısı | Kütle (g) |
|---|---|---|---|
| Na | 1 | 6,02·10²³ | 23 |
| Na | 2 | 12,04·10²³ | 46 |
| Ca | 0,5 | 3,01·10²³ | 20 |
| Fe | 1 | 6,02·10²³ | 56 |
a)Aşağıdaki hipotezleri tablo verisiyle sınayınız.
8 puanMol sayısı aynı olan elementlerin kütleleri de aynıdır.
Mol sayısı ile atom sayısı doğru orantılıdır.
Aynı elementin mol sayısı iki katına çıkarsa kütlesi de iki katına çıkar.
Kütlesi büyük olan örnek her zaman daha fazla atom içerir.
b)Çürüttüğünüz hipotezlerden birini tablodan bir karşı örnekle gerekçelendiriniz.
4 puanSoru 2 / 3
Bir öğrenci “Bir maddenin kütlesi ile içerdiği tanecik sayısı her madde için aynı oranda artar; yani eşit kütleli iki farklı madde eşit sayıda tanecik içerir.” hipotezini kurmuştur. (Mol kütleleri, g/mol; He: 4, C: 12, Mg: 24)
a)24 g He kaç mol atomdur?
2 puanmol
Ondalık için virgül kullanabilirsin. Üslü sayı: 3,01·10^23
b)24 g C kaç mol atomdur?
2 puanmol
Ondalık için virgül kullanabilirsin. Üslü sayı: 3,01·10^23
c)24 g Mg kaç mol atomdur?
2 puanmol
Ondalık için virgül kullanabilirsin. Üslü sayı: 3,01·10^23
ç)Hesaplarınıza göre öğrencinin hipotezini değerlendirip geçerli bir hipotez öneriniz.
4 puanSoru 3 / 3
Bir öğrenci 1 mol alüminyum örneğinin 27 g olduğunu ve 6,02·10²³ tane atom içerdiğini biliyor. Buradan “1 mol madde her zaman 6,02·10²³ tane tanecik içerir; 1 molün kütlesi ise taneciği oluşturan atomların kütlelerine bağlıdır.” hipotezini kuruyor ve hipotezini su ile karbon dioksit üzerinde kullanıyor. (Mol kütleleri, g/mol; H: 1, C: 12, O: 16)
a)9 g su kaç tane molekül içerir?
2 puantane
Ondalık için virgül kullanabilirsin. Üslü sayı: 3,01·10^23
b)11 g CO₂ toplam kaç tane atom içerir?
2 puantane
Ondalık için virgül kullanabilirsin. Üslü sayı: 3,01·10^23
c)1,204·10²⁴ tane CO₂ molekülü kaç gramdır?
2 puang
Ondalık için virgül kullanabilirsin. Üslü sayı: 3,01·10^23
ç)Öğrencinin arkadaşı “1 mol su 6,02·10²³ tane atom içerir.” diyor. Bu ifadeyi hipotez çerçevesinde değerlendiriniz.
4 puan2. SORU TİPİ · 4 SORU
Eş kütle, eş mol ve eş tanecik karşılaştırması
Eşit kütleli veya eşit mollü farklı maddelerin mol, molekül ve atom sayılarını orantı kurarak karşılaştırır ve sıralarsın.
Soru 1 / 4
Eşit kütlede (32’şer gram) CH₄, O₂ ve SO₂ gazları ayrı kaplara konmuştur. (Mol kütleleri, g/mol; H: 1, C: 12, O: 16, S: 32)
a)CH₄ örneği kaç moldür?
2 puanmol
Ondalık için virgül kullanabilirsin. Üslü sayı: 3,01·10^23
b)SO₂ örneği kaç moldür?
2 puanmol
Ondalık için virgül kullanabilirsin. Üslü sayı: 3,01·10^23
c)Örnekleri içerdikleri toplam atom sayısına göre azdan çoğa sıralayınız.
4 puan1.
32 g O₂
2.
32 g CH₄
3.
32 g SO₂
ç)Eşit kütleli gazlardan CH₄’ün en fazla molekül içermesini gerekçelendiriniz.
2 puanSoru 2 / 4
Eşit mol sayısında (0,5’er mol) H₂O, NH₃ ve CO₂ örnekleri alınmıştır. (Mol kütleleri, g/mol; H: 1, C: 12, N: 14, O: 16)
a)Aşağıdaki niceliklerin üç örnekte eşit olup olmadığını belirtiniz.
6 puanMolekül sayısı
Kütle
Toplam atom sayısı
b)0,5 mol CO₂ kaç gramdır?
2 puang
Ondalık için virgül kullanabilirsin. Üslü sayı: 3,01·10^23
c)0,5 mol NH₃ toplam kaç mol atom içerir?
2 puanmol
Ondalık için virgül kullanabilirsin. Üslü sayı: 3,01·10^23
Soru 3 / 4
X, Y ve Z gazlarından 0,25’er mol alınarak kütleleri ölçülmüş ve sonuçlar grafiğe geçirilmiştir.
a)Z gazının mol kütlesi kaç g/mol’dür?
2 puang/mol
Ondalık için virgül kullanabilirsin. Üslü sayı: 3,01·10^23
b)Eşit kütlede alınan X, Y ve Z örneklerini içerdikleri molekül sayısına göre azdan çoğa sıralayınız.
3 puan1.
Y
2.
X
3.
Z
c)1,5 mol Y gazı kaç gramdır?
2 puang
Ondalık için virgül kullanabilirsin. Üslü sayı: 3,01·10^23
ç)Bir öğrenci “Eşit mollü maddelerin kütleleri oranı, mol kütleleri oranına eşittir.” hipotezini kuruyor. Hipotezi grafikteki verilerle sınayıp gerekçelendiriniz.
3 puanSoru 4 / 4
Üç ayrı kaptaki gazların tanecik modelleri verilmiştir. Modellerde her tanecik 0,5 mol molekülü temsil etmektedir. (Mol kütleleri, g/mol; H: 1, C: 12, O: 16)
a)Her kabı, üç kap arasında en fazla olduğu nicelikle eşleştiriniz.
6 puanI. kap
II. kap
III. kap
b)II. kaptaki su buharı kaç gramdır?
2 puang
Ondalık için virgül kullanabilirsin. Üslü sayı: 3,01·10^23
c)“Molekül sayısı en fazla olan kapta kütle de en büyüktür.” hipotezini kaplardaki verilerle değerlendiriniz.
2 puan3. SORU TİPİ · 2 SORU
Bileşikte element miktarı, kütle payı ve hipotez kurma
Bileşik formülünden element atomlarının mol ve kütle miktarını bulur; atom sayısı ile kütle payı arasındaki ilişkiye dair hipotezi sınayıp yeni bir bileşiğe uygularsın.
Soru 1 / 2
Bir öğrenci “Bir bileşikte atom sayısı en fazla olan element, bileşiğin kütlesinin de en büyük kısmını oluşturur.” hipotezini su (H₂O) ile sınamak istiyor. (Mol kütleleri, g/mol; H: 1, O: 16)
a)1 mol H₂O’daki hidrojen atomlarının kütlesi kaç gramdır?
2 puang
Ondalık için virgül kullanabilirsin. Üslü sayı: 3,01·10^23
b)1 mol H₂O’daki oksijenin kütlesi kaç gramdır?
2 puang
Ondalık için virgül kullanabilirsin. Üslü sayı: 3,01·10^23
c)Suyun kütlece yüzde kaçı oksijendir? (Virgülden sonra bir basamak)
2 puan%
Ondalık için virgül kullanabilirsin. Üslü sayı: 3,01·10^23
ç)Hesaplarınıza göre hipotezi değerlendiriniz.
4 puanSoru 2 / 2
Bir elementin kütle payı = (formüldeki atom sayısı × elementin mol kütlesi) / bileşiğin mol kütlesi ilişkisini kullanan bir öğrenci, amonyum nitratın (NH₄NO₃) bileşimini inceliyor. (Mol kütleleri, g/mol; H: 1, N: 14, O: 16)
a)NH₄NO₃’ün mol kütlesi kaç g/mol’dür?
2 puang/mol
Ondalık için virgül kullanabilirsin. Üslü sayı: 3,01·10^23
b)Bileşiğin kütlece yüzde kaçı azottur?
3 puan%
Ondalık için virgül kullanabilirsin. Üslü sayı: 3,01·10^23
c)160 g NH₄NO₃ kaç gram azot içerir?
2 puang
Ondalık için virgül kullanabilirsin. Üslü sayı: 3,01·10^23
ç)Örnek kütlesi iki katına çıkarıldığında azotun kütle payının değişip değişmeyeceğini gerekçesiyle yazınız.
3 puan4. SORU TİPİ · 2 SORU
Orantısal ilişkileri grafikle sınama ve yeni duruma uygulama
Kütle–mol ve atom–molekül grafiklerinden doğru orantıyı ve eğimin anlamını çıkarır, hipotezleri grafikle sınar ve orantıyı yeni maddeler için tahmin yapmakta kullanırsın.
Soru 1 / 2
Magnezyum ve demir örneklerinin mol sayıları ile kütleleri arasındaki ilişki grafikte verilmiştir. (Avogadro sayısı: 6,02·10²³)
a)Grafiğe göre 1 mol Fe kaç gramdır?
2 puang
Ondalık için virgül kullanabilirsin. Üslü sayı: 3,01·10^23
b)Hipotezleri grafikteki verilerle sınayınız.
3 puanAynı element için kütle, mol sayısıyla doğru orantılıdır.
Doğrunun eğimi, elementin 1 molünün kütlesine eşittir.
Eşit kütlede Mg örneği, Fe örneğinden daha az atom içerir.
c)84 g Fe kaç tane atom içerir?
2 puantane
Ondalık için virgül kullanabilirsin. Üslü sayı: 3,01·10^23
ç)Grafikteki orantıyı kullanarak 2,5 mol Mg’nin kütlesini bulunuz ve bu değerin neden Mg doğrusunun devamı üzerinde olacağını açıklayınız.
3 puanSoru 2 / 2
X, Y ve Z ile gösterilen üç farklı maddenin molekül mol sayısı ile içerdikleri toplam atom mol sayısı arasındaki ilişki grafikte verilmiştir. (Avogadro sayısı: 6,02·10²³)
a)Her molekülün grafikteki hangi doğruyla gösterilebileceğini belirtiniz.
5 puanH₂O
CH₄
N₂
CO₂
HCl
b)Bir öğrenci “Aynı doğruyla gösterilen maddelerin eşit mollerinin kütleleri de eşittir.” hipotezini kuruyor. Hipotezi H₂O ve CO₂ ile sınayınız. (Mol kütleleri, g/mol; H: 1, C: 12, O: 16)
3 puanc)0,4 mol CH₄ toplam kaç tane atom içerir?
2 puantane
Ondalık için virgül kullanabilirsin. Üslü sayı: 3,01·10^23
—
ilk denemeKİM.10.1.5 · kazanım özeti
11 soru daha çözmen gerekiyor.
0/11 soru çözüldü.
Mol, kütle ve tanecik sayısı hipotezlerini veriyle sınama
Eş kütle, eş mol ve eş tanecik karşılaştırması
Bileşikte element miktarı, kütle payı ve hipotez kurma
Orantısal ilişkileri grafikle sınama ve yeni duruma uygulama
Bu kazanımdaki ilerlemen
0/11
soru çözüldüMol, kütle ve formül etkinliği
Konuyu soruları çözmeden önce interaktif Maarif etkinliğiyle pekiştirebilirsin.
Sık sorulan sorular
KİM.10.1.5 kazanımından OYSS 1. dönem 1. yazılıda kaç soru çıkar?
MEB 2026-2027 dağılım tablosuna göre KİM.10.1.5 kazanımı 5 senaryonun 5 tanesinde yer alır ve yer aldığı senaryolarda 1 ile 2 arasında soru çıkar.
KİM.10.1.5 kazanımında hangi soru tipleri sorulur?
Bu sayfada 4 soru tipi bulunur: Mol, kütle ve tanecik sayısı hipotezlerini veriyle sınama; Eş kütle, eş mol ve eş tanecik karşılaştırması; Bileşikte element miktarı, kütle payı ve hipotez kurma; Orantısal ilişkileri grafikle sınama ve yeni duruma uygulama.
KİM.10.1.5 kazanımının süreç bileşenleri nelerdir?
a) Atom sayısı, molekül sayısı ve kütle ile mol sayısı arasındaki ilişkiyi kuramsal temele dayalı hipotezlerle test eder. b) Orantısal ilişkilere yönelik hipotezlerini yeni durumları açıklamak için kullanır.
10. sınıf 1. dönem 1. yazılı diğer kazanımları
Bütün kazanımları senaryona göre bir arada çalışmak ve süreli prova yazılıya girmek için 10. Sınıf Kimya 1. Dönem 1. Yazılı Soruları sayfasına dönebilirsin.