KİM.10.1.2 · 10. sınıf kimya · 1. Dönem 1. Yazılı
Tepkimeleri Modelleme Yazılı Soruları
KİM.10.1.2. Kimyasal tepkimelerin oluşumunu açıklamak için bilimsel model oluşturabilme. Bu kazanımda tepkimelerin tanecik modeli kurulur ve sınanır. Önce, süreç ve sonuç aşamalarını sıralaman, modeli doğru denklemle eşleştirmen ve kanıta uymayan bir modeli geliştirmen beklenir.
- 4soru tipi
- 11çözümlü soru
- yazılıda 1 soru
Süreç bileşenleri(2)
- Taneciklerin yeniden düzenlenmesi temelinde önerdiği modeli farklı tepkimelerin oluşum süreçlerini inceleyerek sınar.
- Sınama sürecinde elde ettiği kanıtlara uygun olarak modelini geliştirir.
Etkileşim · Kimyasal Tepkimeler
Sorular
Soru 1 / 11 · 0/11 çözüldü1. SORU TİPİ · 3 SORU
Önce, süreç ve sonuç modelini kurma
Bir tepkimenin tanecik düzeyinde öncesini, sürecini ve sonucunu sıralar; çarpışma, bağ kırılması, yeniden düzenlenme ve enerji değişimini doğru aşamaya yerleştirirsin.
Soru 1 / 3
Karbon monoksit (CO) renksiz, kokusuz ve zehirli bir gazdır. Yeterli oksijenle tepkimeye girdiğinde karbon dioksite dönüşür ve bu süreçte enerji açığa çıkar. 2CO(g) + O₂(g) → 2CO₂(g)
a)Aşağıdaki ifadeleri tepkimenin ait olduğu aşamaya yerleştiriniz.
6 puanCO ve O₂ molekülleri birbirinden ayrı hâlde bulunur.
CO ve O₂ molekülleri birbiriyle çarpışır.
O₂ molekülündeki bağ kırılır, atomlar yeniden düzenlenir.
Yeni bağlar içeren CO₂ molekülleri oluşur ve enerji açığa çıkar.
b)Modelde tepkime öncesi ve sonrasında atom sayılarının korunduğunu gösteriniz.
4 puanSoru 2 / 3
Şimşek çaktığında ya da araç motorlarındaki yüksek sıcaklıkta havadaki azot ve oksijen gazları tepkimeye girerek azot monoksit oluşturur. N₂(g) + O₂(g) → 2NO(g)
a)Tepkimenin oluşum sürecini tanecik düzeyinde doğru sıraya koyunuz.
5 puan1.
N ve O atomları arasında yeni bağlar oluşur.
2.
N₂ ve O₂ molekülleri ayrı ayrı bulunur.
3.
İki NO molekülü oluşur.
4.
Moleküller çarpışır.
5.
N₂ ve O₂ moleküllerindeki atomlar arası bağlar kırılır.
b)5 N₂ ve 5 O₂ molekülü tamamen tepkimeye girerse kaç NO molekülü oluşur?
2 puanOndalık için virgül kullanabilirsin. Üslü sayı: 3,01·10^23
c)1 N₂ ve 1 O₂ molekülünün tepkimesinde hangi atomlar arasındaki bağlar kırılır, hangi atomlar arasında yeni bağ oluşur? Tanecik modelinde atomların korunduğunu nasıl gösterirsiniz?
3 puanSoru 3 / 3
Amonyak üretim tepkimesinin oluşum süreci üç aşamalı bir tanecik modeliyle gösterilmiştir. N₂(g) + 3H₂(g) → 2NH₃(g)
a)Aşağıdaki bağların modelde kırılan mı yoksa oluşan bağ mı olduğunu belirtiniz.
3 puanN≡N bağı
N–H bağı
H–H bağı
b)Modelin her aşamasındaki toplam atom sayısı kaçtır?
2 puanOndalık için virgül kullanabilirsin. Üslü sayı: 3,01·10^23
c)Tepkime öncesi, süreci ve sonucunda tanecik düzeyinde gerçekleşen olayları kısaca yazınız.
5 puan2. SORU TİPİ · 2 SORU
Tanecik modelini denklemle gerekçeli eşleme
Alt mikro düzeyde çizilmiş modelleri tanecik türüne, sayısına ve fiziksel hâline bakarak doğru denklemle eşleştirir ve eşleşmeni gerekçelendirirsin.
Soru 1 / 2
Aşağıda bazı tepkimelerin tanecik modelleri verilmiştir.
a)Her modeli ait olduğu denklemle eşleştiriniz.
6 puanModel A
Model B
Model C
b)Model A için yaptığınız eşleştirmeyi gerekçelendiriniz.
4 puanSoru 2 / 2
Çinko ve kükürt tozları karıştırılıp ısıtıldığında katı çinko sülfür oluşur: Zn(k) + S(k) → ZnS(k)
a)Öğrencinin modelindeki eksikliği belirtiniz.
4 puanb)Doğru modelde ürün kutusunda kaç ZnS birimi bulunmalıdır?
3 puanOndalık için virgül kullanabilirsin. Üslü sayı: 3,01·10^23
c)Bu tepkimenin modelinde tanecikleri gaz tepkimelerinden farklı olarak nasıl yerleştirmek gerekir? Gerekçesiyle yazınız.
3 puan3. SORU TİPİ · 3 SORU
Modeli sınama ve kanıta göre geliştirme
Önerilen bir tepkime modelini farklı bir tepkimeyle sınar, kanıta uymayan noktayı bulur ve modeli geliştirirsin.
Soru 1 / 3
Bir öğrenci şu modeli önermiştir: “Kimyasal tepkimelerde tepken moleküllerin sayısı ile ürün moleküllerinin sayısı her zaman eşittir.” Öğrenci modelini önce CO(g) + NO₂(g) → CO₂(g) + NO(g) tepkimesiyle sınamış ve modelin doğru olduğu sonucuna varmıştır.
a)Öğrencinin modelini aşağıdaki tepkimelerle sınayınız.
6 puanN₂(g) + 3H₂(g) → 2NH₃(g)
2H₂(g) + O₂(g) → 2H₂O(g)
N₂(g) + O₂(g) → 2NO(g)
b)Sınama sonuçlarına göre öğrencinin modelini kanıta uygun biçimde yeniden yazınız.
4 puanSoru 2 / 3
Hidrojen peroksit (H₂O₂) çözeltisine bir tutam mangan dioksit eklendiğinde hızlı bir gaz çıkışı gözlenir. Mangan dioksit tepkime sonunda değişmeden kalır. 2H₂O₂(suda) → 2H₂O(s) + O₂(g)
a)6 H₂O₂ molekülü tamamen ayrıştığında kaç O₂ molekülü oluşur?
3 puanOndalık için virgül kullanabilirsin. Üslü sayı: 3,01·10^23
b)6 H₂O₂ molekülünün ayrışmasında toplam kaç molekül oluşur?
3 puanOndalık için virgül kullanabilirsin. Üslü sayı: 3,01·10^23
c)N₂ + 3H₂ → 2NH₃ tepkimesini inceleyen bir öğrenci “Tepkimelerde ürün moleküllerinin sayısı her zaman tepken moleküllerinin sayısından azdır.” modelini öneriyor. Bu modeli hidrojen peroksitin ayrışma tepkimesiyle sınayınız ve kanıta uygun biçimde geliştiriniz.
4 puanSoru 3 / 3
Bir öğrenci “Gaz hâlindeki tepkenlerden yalnızca gaz hâlinde ürünler oluşur; bu yüzden tepkime modellerinde ürün tanecikleri her zaman birbirinden uzak ve düzensiz çizilir.” modelini önermiştir. Öğretmen, bir cam borunun bir ucuna derişik amonyak çözeltisi, diğer ucuna derişik hidroklorik asit emdirilmiş pamuk yerleştiriyor. Bir süre sonra borunun içinde beyaz bir katı halka oluşuyor. NH₃(g) + HCl(g) → NH₄Cl(k)
a)Öğrencinin modelini aşağıdaki tepkimelerle sınayınız.
3 puanN₂(g) + 3H₂(g) → 2NH₃(g)
NH₃(g) + HCl(g) → NH₄Cl(k)
2CO(g) + O₂(g) → 2CO₂(g)
b)Bir NH₄Cl biriminde toplam kaç atom bulunur?
2 puanOndalık için virgül kullanabilirsin. Üslü sayı: 3,01·10^23
c)Borudaki beyaz halkayı kanıt olarak kullanarak öğrencinin modelini geliştiriniz. Bu tepkimenin modelinde ürün taneciklerinin nasıl çizilmesi gerektiğini de belirtiniz.
5 puan4. SORU TİPİ · 3 SORU
Hatalı tanecik modelini bulma ve düzeltme
Bir öğrencinin çizdiği tanecik modelini atom korunumu, katsayılar ve artan madde açısından sınar, hatayı gösterir ve modeli kanıta uygun biçimde yeniden kurarsın.
Soru 1 / 3
Bir öğrenci 2H₂(g) + O₂(g) → 2H₂O(g) tepkimesi için aşağıdaki tanecik modelini çizmiştir.
a)Modelde tepkime öncesindeki O atomu sayısı kaçtır?
2 puanOndalık için virgül kullanabilirsin. Üslü sayı: 3,01·10^23
b)Modelde tepkime sonrasındaki O atomu sayısı kaçtır?
2 puanOndalık için virgül kullanabilirsin. Üslü sayı: 3,01·10^23
c)Bir tepkimenin doğru tanecik modelinin sağlaması gereken koşulları işaretleyiniz.
2 puanç)Modeldeki hatayı açıklayınız ve tepkime sonrası kutusunun doğru hâlini yazınız.
4 puanSoru 2 / 3
Bir öğrenci 4 H₂ ve 1 O₂ molekülünün bulunduğu kapalı bir kapta 2H₂(g) + O₂(g) → 2H₂O(g) tepkimesinin gerçekleştiğini düşünerek aşağıdaki modeli çizmiştir.
a)Tepkime öncesi kutusunda kaç O atomu vardır?
2 puanOndalık için virgül kullanabilirsin. Üslü sayı: 3,01·10^23
b)Bu kapta en fazla kaç H₂O molekülü oluşabilir?
2 puanOndalık için virgül kullanabilirsin. Üslü sayı: 3,01·10^23
c)Tepkime tamamlandığında kapta kaç H₂ molekülü tepkimeye girmeden kalır?
2 puanOndalık için virgül kullanabilirsin. Üslü sayı: 3,01·10^23
ç)Öğrencinin modelini kanıta uygun biçimde düzeltiniz ve düzeltmenizin gerekçesini yazınız.
4 puanSoru 3 / 3
Dört öğrenci H₂(g) + Cl₂(g) → 2HCl(g) tepkimesi için aşağıdaki tanecik modellerini önermiştir.
a)Modelleri denklemle uyumlu olup olmadıklarına göre sınıflandırınız.
6 puanA öğrencisinin modeli
B öğrencisinin modeli
C öğrencisinin modeli
D öğrencisinin modeli
b)Geliştirilmesi gereken modellerin her birindeki eksikliği açıklayınız.
4 puan—
ilk denemeKİM.10.1.2 · kazanım özeti
11 soru daha çözmen gerekiyor.
0/11 soru çözüldü.
Önce, süreç ve sonuç modelini kurma
Tanecik modelini denklemle gerekçeli eşleme
Modeli sınama ve kanıta göre geliştirme
Hatalı tanecik modelini bulma ve düzeltme
Bu kazanımdaki ilerlemen
0/11
soru çözüldüTepkime modelleme etkinliği
Konuyu soruları çözmeden önce interaktif Maarif etkinliğiyle pekiştirebilirsin.
Sık sorulan sorular
KİM.10.1.2 kazanımından OYSS 1. dönem 1. yazılıda kaç soru çıkar?
MEB 2026-2027 dağılım tablosuna göre KİM.10.1.2 kazanımı 5 senaryonun 4 tanesinde yer alır ve yer aldığı senaryolarda 1 soru çıkar.
KİM.10.1.2 kazanımında hangi soru tipleri sorulur?
Bu sayfada 4 soru tipi bulunur: Önce, süreç ve sonuç modelini kurma; Tanecik modelini denklemle gerekçeli eşleme; Modeli sınama ve kanıta göre geliştirme; Hatalı tanecik modelini bulma ve düzeltme.
KİM.10.1.2 kazanımının süreç bileşenleri nelerdir?
a) Taneciklerin yeniden düzenlenmesi temelinde önerdiği modeli farklı tepkimelerin oluşum süreçlerini inceleyerek sınar. b) Sınama sürecinde elde ettiği kanıtlara uygun olarak modelini geliştirir.
10. sınıf 1. dönem 1. yazılı diğer kazanımları
Bütün kazanımları senaryona göre bir arada çalışmak ve süreli prova yazılıya girmek için 10. Sınıf Kimya 1. Dönem 1. Yazılı Soruları sayfasına dönebilirsin.