KİM.10.1.3 · 10. sınıf kimya · 1. Dönem 1. Yazılı
Tepkime Türleri Yazılı Soruları
KİM.10.1.3. Kimyasal tepkime türlerinin oluşum sürecine ilişkin bilimsel gözlem yapabilme. Bu kazanımda çökelme, redoks ve asit-baz tepkimeleri ayırt edilir. Alt mikro gösterimden tepkime türünü belirlemen, net iyon denklemini yazman, seyirci iyonları bulman ve gerekçeni yazman beklenir.
- 5soru tipi
- 12çözümlü soru
- yazılıda 1–2 soru
Süreç bileşenleri(3)
- Tepkime türlerinin (çökelme, redoks, asit-baz) gözlemlenebilir göstergelerini tanımlar.
- Bu göstergelere yönelik veri toplar ve kaydeder.
- Verileri sembolik ve alt mikro seviyedeki gösterimlerle açıklar.
Etkileşim · Kimyasal Tepkimeler
Sorular
Soru 1 / 12 · 0/12 çözüldü1. SORU TİPİ · 2 SORU
Alt mikro gösterimden tepkime türü ve denklem çıkarma
Tanecik düzeyinde verilen tepkimelerde iyonların ve atomların davranışına bakarak tepkime türünü belirler, sembolik gösterimini yazarsın.
Soru 1 / 2
Asit-baz (nötralleşme) tepkimesinde bir asit ile bir baz tepkimeye girerek tuz ve su oluşturur. Yükseltgenme-indirgenme (redoks) tepkimelerinde atomlar arasında elektron alışverişi olur. Çökelme tepkimelerinde ise iki çözelti karıştırıldığında suda az çözünen yeni bir katı oluşur.
a)Tanecik düzeyinde betimlenen tepkimelerin türünü belirtiniz.
6 puanI. Magnezyum şeridinin havada yanması
II. Gümüş nitrat ve sodyum klorür sulu çözeltilerinin karıştırılması
III. Hidroklorik asit ve sodyum hidroksit sulu çözeltilerinin karıştırılması
b)II numaralı tepkimede oluşan katının formülünü yazınız.
2 puanc)III numaralı tepkimenin net iyon denklemini yazınız.
2 puanSoru 2 / 2
Bir öğrenci kalsiyum klorür (CaCl₂) çözeltisi ile sodyum karbonat (Na₂CO₃) çözeltisini karıştırmış ve beyaz bir katının dibe çöktüğünü gözlemlemiştir.
a)Çöken beyaz katının formülünü yazınız.
2 puanb)Tepkimeye katılmayan (seyirci) iyonları işaretleyiniz.
3 puanc)Net iyon denklemini yazınız.
2 puanç)Tepkime sonrası kabın tanecik modelinde katı ve çözelti kısmında hangi taneciklerin bulunacağını yazınız.
3 puan2. SORU TİPİ · 3 SORU
Denklemden tepkime türünü gerekçeli belirleme
Sembolik gösterimi verilen tepkimenin türünü belirler; türün göstergesini (su oluşumu, yük değişimi, az çözünen katı) gerekçe olarak yazarsın.
Soru 1 / 3
Aşağıda bazı tepkimelerin sembolik gösterimleri verilmiştir.
a)Her tepkimenin türünü belirtiniz.
6 puanI. HF(suda) + KOH(suda) → KF(suda) + H₂O(s)
II. Zn(k) + Fe²⁺(suda) → Zn²⁺(suda) + Fe(k)
III. Ca²⁺(suda) + CO₃²⁻(suda) → CaCO₃(k)
b)Her tepkime türü için belirlemenizin gerekçesini yazınız.
6 puanSoru 2 / 3
Aşağıdaki tepkimeler laboratuvarda gerçekleştirilmiştir.
a)Tepkimelerin türünü belirtiniz.
6 puanI. Pb(NO₃)₂(suda) + 2KI(suda) → PbI₂(k) + 2KNO₃(suda)
II. H₂SO₄(suda) + 2NaOH(suda) → Na₂SO₄(suda) + 2H₂O(s)
III. Cu²⁺(suda) + Fe(k) → Cu(k) + Fe²⁺(suda)
b)I numaralı tepkimedeki seyirci iyonları işaretleyiniz.
2 puanc)III numaralı tepkimede yükseltgenen tanecik hangisidir?
2 puanSoru 3 / 3
Aşağıda laboratuvarda incelenen bazı tepkimelerin sembolik gösterimleri verilmiştir.
a)Her tepkimenin türünü belirtiniz.
4 puanI. 4Fe(k) + 3O₂(g) → 2Fe₂O₃(k)
II. HNO₃(suda) + KOH(suda) → KNO₃(suda) + H₂O(s)
III. CuSO₄(suda) + 2NaOH(suda) → Cu(OH)₂(k) + Na₂SO₄(suda)
IV. 2Al(k) + 3CuCl₂(suda) → 2AlCl₃(suda) + 3Cu(k)
b)III numaralı tepkimenin net iyon denklemini yazınız.
2 puanc)IV numaralı tepkimenin hem yükseltgenme-indirgenme hem de tekli yer değiştirme tepkimesi olduğunu gerekçelendiriniz.
4 puan3. SORU TİPİ · 2 SORU
Metal-iyon deneyinden redoks çıkarımı ve kap uygunluğu
Bir metalin başka bir metalin iyon çözeltisine daldırıldığı deneyin gözlemlerini redoks olarak yorumlar; elektron alan ve veren taneciği belirler, kap seçimine ilişkin karar verirsin.
Soru 1 / 2
Mavi renkli bakır(II) sülfat (CuSO₄) çözeltisine bir çinko levha daldırılmıştır. Bir süre sonra levhanın üzeri kırmızı-kahverengi bir katmanla kaplanmış, çözeltinin mavi rengi açılmıştır. Zn(k) + Cu²⁺(suda) → Zn²⁺(suda) + Cu(k)
a)Kimyasal değişimin kanıtı olan gözlemleri işaretleyiniz.
2 puanb)Taneciklerin tepkimedeki rolünü belirtiniz.
4 puanZn
Cu²⁺
c)Bir Zn atomu Zn²⁺ iyonuna dönüşürken kaç elektron verir?
1 puanOndalık için virgül kullanabilirsin. Üslü sayı: 3,01·10^23
ç)Bu deneye göre bakır sülfat çözeltisi çinko kaplı bir kapta saklanabilir mi? Gerekçesiyle yazınız.
3 puanSoru 2 / 2
Bir öğrenci üç ayrı deney tüpüne gümüş nitrat (AgNO₃) çözeltisi koymuş; tüplere sırasıyla bakır tel, gümüş tel ve cam baget daldırmıştır. Yalnızca bakır tel bulunan tüpte telin üzerinde parlak gri kristaller oluşmuş ve çözelti zamanla mavimsi renk almıştır.
a)Bakır tel üzerinde oluşan parlak gri katı hangi elementtir?
2 puanb)Çözeltinin mavimsi renk almasına neden olan iyon hangisidir?
2 puanc)Gümüş tel ve cam bagetin bulunduğu tüplerin deneydeki işlevini açıklayınız.
3 puanç)Bakır tel tüpünde gerçekleşen tepkimenin net iyon denklemini yazınız.
3 puan4. SORU TİPİ · 2 SORU
Asit-baz gözleminden çıkarım ve temsil sınırları
Gösterge, sıcaklık ve pH verilerinden nötralleşmeyi kanıtlar; asit ve bazların sudaki iyonlaşmasını gösterir ve hatalı tanecik temsillerini düzeltirsin.
Soru 1 / 2
Fenolftalein damlatılmış pembe renkli NaOH çözeltisine damla damla HCl çözeltisi ekleniyor. Öğrenci her 5 mL eklemeden sonra çözeltinin rengini ve sıcaklığını kaydediyor. Çözelti 0 ve 5 mL’de pembe, 10 mL ve sonrasında renksizdir.
a)Tepkimenin gerçekleştiğine ilişkin kanıtları işaretleyiniz.
4 puanb)Tepkimenin denklemini yazınız.
3 puanc)10 mL’den sonra sıcaklığın artmayıp yavaşça düşmesinin nedenini açıklayınız.
3 puanSoru 2 / 2
Bir öğrenci HCl’nin suda çözünmesini tanecik düzeyinde modellemiş ve “HCl suda çözündüğünde HCl molekülleri bozulmadan su molekülleri arasına dağılır.” açıklamasını yazmıştır.
a)Öğrencinin açıklamasındaki hatayı belirleyip düzeltiniz.
4 puanb)Maddeleri suda oluşturdukları iyonlara göre sınıflandırınız.
6 puanHNO₃
KOH
HCl
Ca(OH)₂
5. SORU TİPİ · 3 SORU
Ölçüm verisini ve tanecik modelini tepkime türüyle açıklama
pH ölçümü, çökelek oluşumu ve gaz çıkışı gibi verileri tanecik modeliyle birlikte yorumlar; tepkime türünü, seyirci iyonları ve net iyon denklemini belirler, gerekçeni yazarsın.
Soru 1 / 3
Bir öğrenci 20 mL hidroklorik asit (HCl) çözeltisine büretle damla damla sodyum hidroksit (NaOH) çözeltisi ekliyor ve karışımın pH değerini pH metreyle ölçüyor. Ekleme sırasında karışımın bir miktar ısındığını da gözlüyor.
a)Karışım kaç mL NaOH eklendiğinde nötr (pH = 7) hâle gelmiştir?
2 puanmL
Ondalık için virgül kullanabilirsin. Üslü sayı: 3,01·10^23
b)Gerçekleşen tepkimenin net iyon denklemini yazınız.
2 puanc)25 mL NaOH eklendiğinde karışımda su molekülleri dışında önemli miktarda bulunan iyonları işaretleyiniz.
2 puanç)pH’nin 20 mL’ye kadar az değişip 20 mL civarında birden artmasını tanecik düzeyinde açıklayınız.
4 puanSoru 2 / 3
Baryum klorür (BaCl₂) ve sodyum sülfat (Na₂SO₄) sulu çözeltileri karıştırıldığında beyaz bir katı oluşuyor. Karışım süzülerek katı ayrılıyor.
a)Süzgeç kâğıdında kalan beyaz katının formülünü yazınız.
2 puanb)Seyirci iyonları işaretleyiniz.
2 puanc)Net iyon denklemini yazınız.
2 puanç)Bu tepkimenin çift yönlü yer değiştirme tepkimesi olarak da adlandırılmasını modeldeki iyonlarla açıklayınız.
4 puanSoru 3 / 3
Renksiz kurşun(II) nitrat (Pb(NO₃)₂) çözeltisine bir çinko levha daldırılıyor. Bir süre sonra levhanın üzerinde dallanarak büyüyen gri, parlak kristaller oluşuyor ve levha giderek inceliyor. Tepkimenin alt mikro gösterimi aşağıda verilmiştir.
a)Taneciklerin tepkimedeki rolünü belirtiniz.
3 puanZn
Pb²⁺
NO₃⁻
b)Tepkimenin net iyon denklemini yazınız.
3 puanc)Modeldeki 2 Pb²⁺ iyonunun aldığı toplam elektron sayısı kaçtır?
1 puanOndalık için virgül kullanabilirsin. Üslü sayı: 3,01·10^23
ç)Levha üzerinde oluşan kristalleri ve levhanın incelmesini açıklayınız; tepkimenin yükseltgenme-indirgenme tepkimesi olduğunu modele dayanarak gerekçelendiriniz.
3 puan—
ilk denemeKİM.10.1.3 · kazanım özeti
12 soru daha çözmen gerekiyor.
0/12 soru çözüldü.
Alt mikro gösterimden tepkime türü ve denklem çıkarma
Denklemden tepkime türünü gerekçeli belirleme
Metal-iyon deneyinden redoks çıkarımı ve kap uygunluğu
Asit-baz gözleminden çıkarım ve temsil sınırları
Ölçüm verisini ve tanecik modelini tepkime türüyle açıklama
Bu kazanımdaki ilerlemen
0/12
soru çözüldüTepkime türleri etkinliği
Konuyu soruları çözmeden önce interaktif Maarif etkinliğiyle pekiştirebilirsin.
Sık sorulan sorular
KİM.10.1.3 kazanımından OYSS 1. dönem 1. yazılıda kaç soru çıkar?
MEB 2026-2027 dağılım tablosuna göre KİM.10.1.3 kazanımı 5 senaryonun 5 tanesinde yer alır ve yer aldığı senaryolarda 1 ile 2 arasında soru çıkar.
KİM.10.1.3 kazanımında hangi soru tipleri sorulur?
Bu sayfada 5 soru tipi bulunur: Alt mikro gösterimden tepkime türü ve denklem çıkarma; Denklemden tepkime türünü gerekçeli belirleme; Metal-iyon deneyinden redoks çıkarımı ve kap uygunluğu; Asit-baz gözleminden çıkarım ve temsil sınırları; Ölçüm verisini ve tanecik modelini tepkime türüyle açıklama.
KİM.10.1.3 kazanımının süreç bileşenleri nelerdir?
a) Tepkime türlerinin (çökelme, redoks, asit-baz) gözlemlenebilir göstergelerini tanımlar. b) Bu göstergelere yönelik veri toplar ve kaydeder. c) Verileri sembolik ve alt mikro seviyedeki gösterimlerle açıklar.
10. sınıf 1. dönem 1. yazılı diğer kazanımları
Bütün kazanımları senaryona göre bir arada çalışmak ve süreli prova yazılıya girmek için 10. Sınıf Kimya 1. Dönem 1. Yazılı Soruları sayfasına dönebilirsin.