Giriş
Maarif Modelinde performans görevi nasıl hazırlanır? sorusu, kimya öğretmenleri ve ölçme-değerlendirme planlayanlar için TYMM’nin en somut araçlarından birine gider. Yazılı sınavın yanında öğrenciden deney tasarımı, veri toplama, rapor veya sunum isteyen görevler rubrik ile puanlanır.
Bu rehber öğretmen odaklıdır: performans görevi tanımı, yazılı ve proje farkı, 8 adımlı hazırlık akışı, kimya örnek görev metni, rubrik tablosu ve kontrol listesi bir arada. Beceri temelli soru yazımı için Beceri Temelli Soru Yazma rehberine, öğrenci çözüm tarafı için Maarif Kimya Soruları Nasıl Çözülür? yazısına bakabilirsiniz.
Modelin genel çerçevesi için Maarif Modeli Nedir?, KİM kodları için Öğrenme Çıktısı ve Süreç Bileşeni, FBAB listesi için Bilimsel Süreç Becerileri rehberlerini birlikte kullanın.
Kısa sonuç: İyi performans görevi KİM çıktısından geriye planlanır; rubrik ve kontrol listesi olmadan adil ölçme yapılamaz.
Öğrenme çıktıları, süreç bileşenleri ve değerlendirme ilkeleri TYMM (MEB) kimya öğretim programından alınmalıdır. Performans görevi tasarlamadan önce güncel tema sayfasındaki KİM kodunu ve FBAB satırını kontrol edin.
Performans Görevi Nedir?
Performans görevi, öğrencinin kimya bilgisini ürün ve süreç üzerinden gösterdiği değerlendirme türüdür. Tipik ürünler: deney raporu, gözlem tablosu, poster, kısa sunum, laboratuvar defteri veya dijital veri dosyası.
Maarif yaklaşımında performans görevi, KİM öğrenme çıktısının süreç bileşenlerini (a-b-c-d) tek oturumda değil, birkaç adımda ölçer. «Formülü ezberle» yerine «gözlemle, kaydet, yorumla, gerekçelendir» dili kullanılır.
Beceri temelli soru sınav anında kısa düşünme adımı ister; performans görevi aynı becerileri uzun süreli ürünle birleştirir.
Performans görevi nasıl hazırlanır? (Kısa cevap)
KİM çıktısını seç → FBAB adımlarını görev yönergesine yaz → bağlam ve güvenlik ekle → öğrenci ürün formatını (rapor bölümleri) netleştir → rubrik tablosuyla puanla → teslim öncesi kontrol listesi ile gözden geçir.
Yazılı Sınav, Proje ve Performans Görevi Farkı
Üç değerlendirme biçimini karıştırmamak planlamayı kolaylaştırır:
| Özellik | Yazılı sınav | Performans görevi | Proje ödevi |
|---|---|---|---|
| Süre | Tek ders / sınav saati | Birkaç ders saati – 2 hafta | 2–6 hafta |
| Ürün | Cevap kağıdı | Rapor, deney kaydı, poster | Araştırma dosyası, sunum, model |
| Değerlendirme | Anahtar / kısa rubrik satırı | Ayrıntılı rubrik (beceri satırları) | Geniş rubrik + süreç izleme |
| Maarif odağı | Seçili süreç bileşeni | a–d süreç bileşenlerinin çoğu | Tema + değer + SDÖB birleşimi |
| Kimya örneği | «Grafiği yorumlayın» | «Ev maddelerinde pH gözlemi raporu» | «Sınıf su kalitesi mini araştırması» |
8 Adımda Performans Görevi Hazırlama
- KİM öğrenme çıktısını seçin. Hangi çıktı ölçülecek? Fiil cümlesi görevin ana hedefini yazar.
- Süreç bileşenlerini görev adımına çevirin. a-b-c-d maddeleri yönerge maddesi olsun.
- FBAB satırını kontrol edin. Gözlem, hipotez, deney, veri yorumlama hangi adımda?
- Bağlam ve güvenlik yazın. Malzeme listesi, atık, gözlük/eldiven, yetişkin gözetimi (ev deneyi ise).
- Ürün formatını netleştirin. Rapor bölümleri: Başlık, Amaç, Yöntem, Gözlem Tablosu, Sonuç, Yorum.
- Rubriği tasarlayın. Her ölçüt için puan düzeyi; toplam ders notu ağırlığıyla uyumlu.
- Süre ve teslim koşulunu belirtin. Bireysel / grup, dijital / basılı teslim.
- Pilot okuma yapın. Görev tek kopyala-yapıştır cevaba indirgeniyor mu? Veri toplama adımı yeterli mi?
KİM, FBAB ve Süreç Bileşeni Eşleştirmesi
Performans görevi planlarken üç katmanı aynı tabloda görmek işinizi hızlandırır:
| Katman | Performans görevinde karşılığı | Kimya örneği (asit-baz gözlemi) |
|---|---|---|
| KİM çıktısı | Görevin «ne ölçülecek» cümlesi | «Asit ve bazları gözlemler, karşılaştırır» |
| Süreç bileşeni (a-d) | Yönerge maddeleri sırası | a gözlem → b sınıflandırma → c yorum → d genelleme |
| FBAB | Bilimsel süreç adımı | FBAB1 gözlem, FBAB4 hipotez, FBAB7 veri kaydı |
| Rubrik satırı | Puanlanan ölçüt | «Gözlem tablosu eksiksiz», «Gerekçeli yorum» |
Öğretmen rolü ve değerlendirme beklentisi için Maarif Öğretmen Rolü rehberine bakabilirsiniz.
Tema ve Sınıf Düzeyine Göre Performans Görevi Fikirleri
«Maarif kimya performans görevi örneği» ararken önce temayı, sonra sınıf düzeyini seçmek işinizi kolaylaştırır. Aşağıdaki tablo doğrudan görev fikri üretmek içindir; KİM kodunu tema sayfanızdaki güncel satırla eşleştirin.
| Tema / sınıf | Performans görevi fikri | Ölçülen beceri / çıktı türü |
|---|---|---|
| 9. sınıf — Etkileşim | İyonik / kovalent örnekleri modelle; Lewis yapısı posteri + kısa gerekçe | Model oluşturma, karşılaştırma |
| 10. sınıf — Çeşitlilik | Ev karışımını ayırma yöntemi mini raporu (filtre, buharlaştırma vb.) | Gözlem, sınıflandırma, yöntem seçimi |
| 11. sınıf — Sürdürülebilirlik | Su numunesi pH / sertlik gözlemi; çevre yorumu bölümü | Veri toplama, çevre bağlantısı, gerekçe |
| 12. sınıf — Kimya Hayattır | Gıda etiketi veya ilaç prospektüsünden fonksiyonel grup taraması | Bağlam okuma, organik grup eşleştirme |
9. sınıf performans görevi kimya örneği nedir?
9. sınıf performans görevi kimya örneği: Etkileşim temasında madde modelleri veya bağ türü karşılaştırması; gözlem ve model ürünü rubrikle puanlanır. Detaylı 9. sınıf müfredatı için 9. Sınıf Maarif Kimya rehberine bakın.
Kimya Örnek Performans Görevi Metni
Aşağıdaki taslak 9–10. sınıf asit-baz / günlük hayat temasına uyarlanabilir. KİM kodunu kendi tema sayfanızdaki güncel satırla değiştirin.
Görev başlığı: Evde Kullanılan Maddelerin Asit-Baz Karakterini Gözlemleme ve Raporlama
Hedef KİM (örnek): Asit ve baz kavramını günlük hayat örnekleriyle gözlemler, sınıflandırır ve kısa raporla açıklar.
Malzemeler: pH kağıdı veya lahana suyu göstergesi; limon suyu, sirkeli su, karbonatlı su, sabunlu su (öğretmen onaylı liste). Gözlük, eldiven, atık kabı.
Yönergeler:
- Her madde için güvenlik kurallarına uyarak gözlem yapın; renk / pH aralığını tabloya yazın.
- Maddeleri asit, baz veya nötre yakın gruplara ayırın; sınıflandırma gerekçenizi bir cümleyle yazın.
- «Asit ve baz» tanımınızı en az bir gözlem verinizle destekleyin.
- Raporunuzda Yöntem, Gözlem Tablosu, Sonuç ve Yorum bölümleri bulunsun (en fazla 2 sayfa).
- Kullanılmayan sıvıları öğretmenin belirttiği şekilde bertaraf edin.
Teslim: 1 hafta; bireysel; PDF veya defter.
Bu görev asit-baz ve pH kavramını bağlama taşır; yeşil kimya temasında atık ve güvenlik vurgusu eklenebilir.
Rubrik ve Puanlama Tablosu (Örnek)
Performans görevi rubriği, puanı «doğru cevap» yerine «hangi adım ne kadar tamam» sorusuna böler. Aşağıdaki tablo 20 puanlık görev içindir.
Performans görevi rubriği nasıl yazılır?
Her satır bir ölçüt (güvenlik, veri, gerekçe, dil); sütunlar puan düzeyini gösterir. Toplam rubrik puanı görevin not ağırlığıyla aynı olmalıdır.
| Ölçüt | 0 puan | 1 puan | 2 puan | 3 puan | Max |
|---|---|---|---|---|---|
| Güvenlik ve malzeme | Kural yok | Kısmen | Çoğunlukla uygun | Tam uyum + atık notu | 3 |
| Gözlem tablosu | Eksik / uydurma | Kısmi veri | Tam veri, birim zayıf | Eksiksiz, birim doğru | 5 |
| Sınıflandırma | Yanlış gruplama | Kısmi doğru | Doğru, gerekçe zayıf | Doğru + veriye dayalı gerekçe | 5 |
| Yorum bölümü | Yok | Tanım kopyası | Gözlemle bağlantılı | Gözlem + kavram birleşimi | 4 |
| Bilimsel dil / düzen | Okunaksız | Çok hatalı | Anlaşılır | Terimler doğru, bölümler tam | 3 |
Toplam: 20 puan. Sınıf düzeyine göre sütun sayısını 0–1–2 (3 düzey) yapabilirsiniz. Rubriği öğrenciye görev dağıtımında verin; «neye göre not alacağım?» sorusu kalkar.
Öz Değerlendirme Mini Rubriği
Teslim öncesi öğrencinin kendi ürününü puanlaması, rubrik dilini içselleştirmesini sağlar. Aşağıdaki öz değerlendirme rubriği ana rubriğin kısaltılmış halidir; nota doğrudan eklenmeyebilir, geri bildirim için kullanılır.
| Ölçüt | 1 — Geliştirilmeli | 2 — Yeterli | 3 — Güçlü |
|---|---|---|---|
| Rubrik uyumu | Birçok ölçüt eksik | Çoğu ölçüt karşılandı | Tüm ana ölçütler tam |
| Veri / gözlem | Tablo eksik veya uydurma | Veri var, yorum zayıf | Veri + tutarlı yorum |
| Güvenlik | Kurallara uyulmadı | Kısmen uyuldu | Tam uyum, atık notu var |
| Gelişim alanı | — | Bir cümle «ne geliştirdim» | Somut gelişim + sonraki adım |
Performans görevi öz değerlendirme formu nasıl kullanılır?
Formu raporun sonuna ekleyin veya ayrı sayfa olarak teslim edin. Öğrenci her satırda 1–3 işaretler; öğretmen aynı satırlara kısa geri bildirim yazar. Bu adım HowTo sürecindeki «geri bildirim planla» adımının sınıf içi karşılığıdır.
Öğrencilerinizin asit-baz ve pH kavramını pekiştirmesi için Ferrum pH Hesaplayıcı ve Periyodik Tablo araçlarını ödev sonrası tekrar için önerebilirsiniz.
Öğretmen Kontrol Listesi
Görevi sınıfa vermeden önce şu maddeleri işaretleyin:
- KİM kodu plan defterinde ve öğrenci kağıdında yazılı mı?
- Süreç bileşenlerinin en az üçü (a-b-c) yönergede görünüyor mu?
- Malzeme erişilebilir mi; maliyet / güvenlik engeli var mı?
- Güvenlik ve atık yönetimi açık mı?
- Ürün formatı (rapor bölümleri) net mi?
- Rubrik toplam puanı ders notu ağırlığıyla uyumlu mu?
- Tek internet kopyası ile tamamlanabilir mi? (Evet ise veri adımı ekleyin.)
- Veli bilgilendirme gerekiyor mu? (Ev deneyi ise evet.)
- Öz değerlendirme veya akran geri bildirimi planlandı mı?
Veli Rehberi: Performans Görevinde Ne Yapmalı, Ne Yapmamalı?
«Performans görevi nedir veli» sorusu, çocuğunuzun eline deney veya rapor talimatı geldiğinde sık sorulur. Performans görevi yazılı sınav değil; süreç ürünüdür. Rubrik, «neye göre not» sorusunun cevabıdır.
| Veli — yap | Veli — yapma |
|---|---|
| Rubriği ve güvenlik listesini birlikte okuyun | Hazır internet raporu kopyalatmayın |
| Ev deneyinde malzeme ve gözetimi sağlayın | Öğretmen onayı olmadan yeni madde eklemeyin |
| Çocuğun kendi gözlem verisini toplamasına izin verin | Tabloyu siz doldurup «bitirdik» demeyin |
| Soruları öğretmene yöneltin | Not baskısıyla estetik posteri öne almayın |
| Teslim tarihini takip edin | Rubrik dışı «ekstra süs» beklentisi oluşturmayın |
Çocuğum performans ödevi aldı, ne yapmalıyım?
Önce rubriği okuyun; güvenlik ve malzeme listesine uyun; çocuğun kendi verisini ve gerekçesini yazmasına destek olun. Genel Maarif değişikliği için Veliler İçin Maarif Model rehberine bakabilirsiniz.
Sık Yapılan Hatalar
| Hata | Sonuç | Düzeltme |
|---|---|---|
| «Araştırın» deyip rubrik vermemek | Keyfi not, veli itirazı | Rubriği görevle birlikte dağıt |
| KİM çıktısı olmadan «proje» adı | Program dışı ölçme | Çıktı kodunu görev başlığına yaz |
| Sadece poster estetiği puanlamak | Beceri ölçülmez | Gözlem ve gerekçe satırlarına ağırlık ver |
| Grup görevinde bireysel katkı belirsiz | Hazır çalışma taşıma | Kişisel yorum bölümü veya günlük tutma ekle |
Öğrenci ve YKS Köprüsü
Öğrenciye performans görevi «uzun ödev» gibi görünmesin diye rubriği teslim öncesi birlikte okuyun. Veli desteği için yukarıdaki veli rehberi bölümünü sınıf grubuna paylaşabilirsiniz.
Öğrenciler rapor yazarken argümantasyon modeli (iddia, kanıt, gerekçe) ile YKS yorum sorularına hazırlanır. YKS çoktan seçmeli kalsa da «hangi ifade doğru ve neden?» tarzı TYT soruları performans görevindeki gerekçelendirme dilini kullanır; konu dağılımı için 2026 TYT Kimya Konuları rehberine bakabilirsiniz.
Bağlam okuma alışkanlığı için bağlam temelli soru çözme rehberini sınıf panosuna ekleyebilirsiniz.
Bu yazıdan çıkarılacak 4 ana nokta:
- Performans görevi KİM çıktısı ve süreç bileşenlerinden geriye planlanır.
- FBAB adımları görev yönergesine; rubrik satırları puanlamaya dönüşür.
- Güvenlik ve ürün formatı net yazılmazsa görev ölçme güvenilir olmaz.
- Rubrik öğrenciye önceden verilir; veli ve öğrenci «neye göre not» sorusunu bilir.
Özetle: İyi performans görevi «güzel poster» değil, «doğru süreç kanıtı» ister.
Sonuç
Maarif Modelinde performans görevi KİM öğrenme çıktısı, FBAB adımları, bağlam, güvenlik ve rubrik bir arada tasarlandığında anlamlı ölçme aracına dönüşür. Sekiz adımlı akış, örnek kimya görev metni, puanlama tablosu ve kontrol listesi doğrudan plan defterinize taşınabilir.
Yazılı soru tarafını güçlendirmek için beceri temelli soru yazma rehberini; soru türleri özetini beceri temelli sorular hub yazısıyla birlikte kullanın.
Maarif kimya rehberlerinin tamamı YKS Kimya Blogunda; öğrencileriniz sistemli tekrar için TYT Kimya Çalışma Sahası ve Ferrum paketlerine yönlendirilebilir.
Sıkça Sorulan Sorular
Performans görevi ile proje ödevi arasındaki fark nedir?
Performans görevi genelde tek tema veya KİM çıktısına odaklı, birkaç ders saati ile birkaç hafta arasında tamamlanır. Proje ödevi daha geniş kapsamlıdır; birkaç haftaya yayılan araştırma, sunum veya çok aşamalı ürün içerebilir. İkisi de rubrikle değerlendirilir.
Performans görevi rubriği nasıl yazılır?
Rubrikte her satır bir ölçüt (hipotez, veri tablosu, gerekçe, güvenlik, bilimsel dil) taşır. Sütunlar puan düzeylerini (0–1–2 veya 1–2–3–4) gösterir. Toplam rubrik puanı, görevin ders notundaki ağırlığıyla aynı olmalıdır.
Kimya dersinde performans görevi örneği nedir?
Evde erişilebilir maddelerle pH gözlemi, asit-baz göstergesi karşılaştırması, basit ayrıştırma deneyi raporu veya yeşil kimya ilkesi uygulama görevi verilebilir. Görev metninde malzeme, güvenlik ve rapor bölümleri açık yazılır.
Performans görevi KİM kodu ile nasıl eşleştirilir?
Tema sayfasından ölçmek istediğiniz KİM.X.Y.Z kodunu seçin. Çıktının süreç bileşenleri (a, b, c…) görev adımlarına dönüşür: a gözlem, b hipotez, c veri yorumu gibi. Rubrik satırları bu adımları puanlar.
Öğrenci ve veli performans görevinde nelere dikkat etmeli?
Öğrenci görev adımlarını sırayla uygulamalı, veriyi tabloya yazmalı ve sonucu gerekçelendirmelidir. Veli rubrik ve güvenlik kurallarını okuyup hazır internet cevabı yazdırmadan yalnızca malzeme ve gözetim desteği sağlamalıdır.
Yakup Demir
Ferrum · Kimya Öğretmeni ve YKS Kimya İçerik Yazarı
Ferrum kitapları yazarı ve YKS kimya içerikleri üzerinde çalışır. YKS kimya müfredatı, TYT ve AYT konu anlatımı videoları, soru dağılımı ve sınav stratejisi üzerine kısa, veri odaklı rehberler hazırlar.
