Sm
150.360Samaryum
Samarium
Samaryum-kobalt mıknatısları yüksek sıcaklıklarda çalışabilir. Nötron absorbanlığı nedeniyle nükleer reaktörlerde kullanılır.
62
150.36 g/mol
[Xe] 4f⁶ 6s²
2 | 8 | 18 | 24 | 8 | 2
1.17
7.52 g/cm³
1071.8 °C
1899.8 °C
Lecoq de Boisbaudran
Paul Émile Lecoq de Boisbaudran, 1879'da samaryum minerali samarskit'ten (Samarskite) samaryumu izole etti. Samarskite, Rus maden mühendisi Vasili Samarsky-Bykhovets'in onuruna adlandırılmıştı; böylece Sm, ismini doğrudan bir kişiden alan ilk element oldu. Daha önce Marc Delafontaine ve Jean-Charles Galissard de Marignac da aynı mineral üzerinde çalışmış, ancak elementteki katkıyı tam olarak ayırt edememişlerdi.
¹⁴⁴Sm
Doğal bolluk: %3,07. Kararlı.¹⁴⁷Sm
Doğal bolluk: %14,99. α bozunması (t½=1,06×10¹¹ yıl); Sm-Nd radyometrik yaş belirleme.¹⁴⁸Sm
Doğal bolluk: %11,24. α bozunması (t½=7×10¹⁵ yıl); pratikte kararlı.¹⁴⁹Sm
Doğal bolluk: %13,82. Çok yüksek nötron yakalama kesiti (~41 000 barn); reaktörlerde Sm zehirlenmesi.¹⁵⁰Sm
Doğal bolluk: %7,38. Kararlı.¹⁵²Sm
Doğal bolluk: %26,75. En bol kararlı izotop.¹⁵⁴Sm
Doğal bolluk: %22,75. Kararlı.SmCo₅
Samaryum Kobalt (1-5)Güçlü kalıcı mıknatıs; yüksek sıcaklık ve korozyon direnci.SmI₂
Samaryum(II) İyodürKagan reaktifi; organik sentezde tek-elektron indirgeyicisi.Sm₂O₃
Samaryum(III) OksitCam renklendirici; nötron absorbanı; SmCo mıknatıs üretimi.SmCl₃
Samaryum(III) KlorürOrganometalik sentez başlangıç maddesi.- SmCo kalıcı mıknatıs: SmCo₅ ve Sm₂Co₁₇ mıknatısları, yüksek sıcaklıklarda Nd-Fe-B'den üstün performans sergiler (Curie sıcaklığı ~720°C); havacılık, yüksek hız motorları, savunma sistemleri.
- ¹⁵³Sm radyoterapi: Sm-EDTMP (Quadramet) kemik metastazlarında paliatif ağrı tedavisi; β⁻ ışıması kemik dokusunu hedef alır, γ ışıması görüntüleme imkânı verir.
- SmI₂ (Kagan reaktifi): 1980'de Henri Kagan tarafından geliştirilen güçlü tek-elektron indirgeyicisi; kompleks organik sentezlerde C–C bağı oluşturmada kritik rol oynar.
- Nükleer absorban: Sm₂O₃ ve ¹⁴⁹Sm yüksek nötron yakalama tesir kesitine sahiptir; reaktör kontrol çubuğu katkısı ve Sm zehirlenmesinin izlenmesi nükleer reaktör fiziğinde önemlidir.
Samaryumun bilinen temel bir biyolojik rolü yoktur. Sm³⁺ iyonu vücut tarafından çok az emilir. Samaryum-153 işaretli EDTMP (Lexidronam/Quadramet) kemik metastazlarına bağlı ağrı tedavisinde FDA onaylı bir radyofarmasötik olarak kullanılmaktadır.
- Samaryum, bir kişinin adından türeyen ve periyodik tabloda kalan adıyla varlığını sürdüren ilk elementtir. Gallyum ve disprosyum gibi diğer elementler ülke veya şehirlerden adını alırken, Sm doğrudan insan soyundan izin alır.
- Sm-Nd radyometrik yaş belirleme sistemi, 4,5 milyar yıllık jeolojik oluşumların ve hatta ay kayaçlarının yaşını belirlemede kullanılır; izotop fraksiyonlaması sayesinde Sm Nd'den ayrışarak zaman içinde ölçülebilir oranlar oluşturur.
- SmCo₅ mıknatısları NASA'nın uzay araçlarında ve askeri füze güdüm sistemlerinde tercih edilir; zira yüksek sıcaklıkta (>150°C) Nd-Fe-B mıknatıs güç kaybederken SmCo mıknatıslar kararlı kalmaya devam eder.
- Lantanid; Periyot 6; elektron dizilimi [Xe] 4f⁶ 6s²; baskın yükseltgenme basamağı +3.
- SmCo mıknatısı: yüksek sıcaklıkta Nd-Fe-B'den üstün; ¹⁴⁷Sm-¹⁴³Nd jeokronoloji sistemi.
- ¹⁴⁹Sm nötron zehiri: fisyonla üretilen ¹⁴⁹Sm reaktör güç azalmasına yol açar (Xe-135'e benzer).
Samaryum atom numarası kaçtır?
Samaryum elementinin atom numarası 62'dır.
Samaryum elektron dizilimi nedir?
Samaryum elementinin elektron dizilimi [Xe] 4f⁶ 6s² şeklindedir.
Samaryum nerelerde kullanılır?
SmCo kalıcı mıknatıs: SmCo₅ ve Sm₂Co₁₇ mıknatısları, yüksek sıcaklıklarda Nd-Fe-B'den üstün performans sergiler (Curie sıcaklığı ~720°C); havacılık, yüksek hız motorları, savunma sistemleri.