Eu
151.960Evropiyum
Europium
Avro banknotlarındaki sahtecilik önleme floransında kullanılır. TV ve LED ekranlarda kırmızı ve mavi renk için.
63
151.96 g/mol
[Xe] 4f⁷ 6s²
2 | 8 | 18 | 25 | 8 | 2
1.2
5.244 g/cm³
825.9 °C
1528.8 °C
Eugène-Anatole Demarçay
Eugène-Anatole Demarçay, 1896'da samaryum örneklerinde yeni bir element olduğundan şüphelendi; 1901'de saflaştırarak avropiyumu izole etti ve Avrupa kıtasının onuruna "europium" adını verdi. Avropiyum, lantanitler içinde hem +2 hem +3 yükseltgenme basamağını kolaylıkla gösterebilen nadir elementlerden biridir; bu durum, tam dolu (Eu²⁺: 4f⁷) veya boş (Eu³⁺) 4f kabuğuna bağlıdır.
Y₂O₃:Eu³⁺
Europium Katkılı Itriyum OksitEuO
Europium(II) OksitEuB₆
Europium HekzaborürKırmızı fosfor (Eu³⁺): Y₂O₃:Eu³⁺ ve Y₂O₂S:Eu³⁺; CRT ekranlar, floresan lambalar ve beyaz LED'lerdeki kırmızı emisyon kaynağı (~611 nm); renk doğruluğu için vazgeçilmez.
Mavi fosfor (Eu²⁺): BaMgAl₁₀O₁₇:Eu²⁺ (BAM); floresan lamba ve üç-bant aydınlatmada mavi emisyon bileşeni; Eu²⁺ konfigürasyonu nedeniyle geniş bant emisyon.
Euro banknotlarında güvenlik: Avro banknotlarında UV altında kırmızı floresans veren Eu³⁺ kompleksleri sahtecilik önleme unsuru olarak kullanılır.
Zaman çözümlü floresan: Eu-şelat kompleksleri (Eu-DTPA, Eu-cryptate) uzun ömürlü floresans sayesinde biyolojik testlerde (DELFIA, HTRF) arka plan gürültüsünü elimine eder.
Avropiyumun bilinen biyolojik rolü yoktur. Biyolojik sistemlerde Ca²⁺ yerine Eu³⁺ geçme eğilimi gösterebilir; ancak bu biyolojik açıdan faydalı değildir. Bazı biyomedikal floresan etiketleme çalışmalarında Eu-şelat kompleksleri kullanılır.
01
Avro banknotu tasarımında Eu³⁺ fosfor kullanımı, kimyanın gündelik mali güvenliğe doğrudan katkısının çarpıcı bir örneğidir; her banknotta gözle görülemeyen ama UV lambası altında parlayan "imza" bulunur.
02
Eu²⁺ ve Eu³⁺ arasındaki kolayca geçiş, diğer lantanitlerde nadiren görülür; Bu özellik Eu'yu kimyacıların indirgeme/yükseltgenme tepkimelerini izlemek için seçtiği bir "kaşif" ionu haline getirir.
03
Avropiyum en az bol bulunan lantanitlerden biridir; yıllık küresel üretim yalnızca birkaç ton düzeyindedir. Dünya TV endüstrisi, tüm avropiyum üretiminin önemli bir bölümünü kırmızı fosfor için tüketir.
1
Lantanid; Periyot 6; elektron dizilimi [Xe] 4f⁷ 6s² (yarı dolu 4f); +2 ve +3 yükseltgenme basamakları (diğer lantanitlerden farklı).
2
Eu²⁺: [Xe] 4f⁷ (tam yarı dolu, ekstra kararlı); Eu³⁺: [Xe] 4f⁶ — her ikisi de kararlıdır.
3
Kırmızı fosfor: Y₂O₃:Eu³⁺; mavi fosfor: BaMgAl₁₀O₁₇:Eu²⁺; Euro banknotlarında sahtecilik önleme.