Md
258.000Mendelevyum
Mendelevium
Dimitri Mendeleev'e ithaf edilmiştir. Sadece birkaç atom üretilebilir. Kimyasal özellikleri thulium ile benzerlik gösterir.
101
258 g/mol
[Rn] 5f¹³ 7s²
2 | 8 | 18 | 32 | 31 | 8 | 2
1.3
—
826.9 °C
—
Ghiorso, Seaborg, Harvey, Choppin & Thompson
Albert Ghiorso, Bernard Harvey, Gregory Choppin, Stanley Thompson ve Glenn Seaborg, 1955'te UC Berkeley'de ²⁵³Es hedefine α parçacığı bombardımanı uygulayarak mendelevyumu sentezledi; ilk deneyde yalnızca 17 atom üretilebildi. Adını periyodik tablonun kurucusu Dmitri Ivanovich Mendeleev'in onuruna aldı. Mendelevyum, tek tek atom ölçeğinde sentezlenip tanımlanan ilk elementtir — hem üretim hem de saptama mükemmel bir teknik başarıdır.
Temel nükleer fizik araştırması: 5f aktinit serisinin son-öncesi elementi olarak Md, +2 ve +3 yükseltgenme basamaklarının göreli kararlılığını inceleyen kimya deneyleri için kullanılır.
²⁵⁸Md üretimi: ²⁵³Es+α→²⁵⁸Md; daha ağır element sentez zinciri.
Tüm izotopları radyoaktif ve kısa ömürlüdür; bilinen biyolojik rolü yoktur.
01
Mendelevyum, +2 yükseltgenme basamağı gösterebilmesiyle dikkat çeker; lantanitlerde Tm (tuliyum, Z=69) ile analog olarak 5f¹³ konfigürasyonu nedeniyle +2 basamağı erişilebilir hale gelir — bu özellik diğer aktinitlerin büyük çoğunluğunda görülmez.
02
"Transfermium Savaşları" (1960'lar–1990'lar): JINR Dubna (Rusya) ve Berkeley (ABD) arasında 101-109 arası elementlerin öncelik ve adlandırma hakları konusunda uzun süren bir bilimsel çatışma yaşandı; IUPAC 1997'de uzlaşmacı adları resmileştirerek sona erdirdi.
1
Aktinit serisinin 13. üyesi (sondan 3.); elektron dizilimi [Rn] 5f¹³ 7s²; +3 baskın (+2 de mümkün — Tm analojisi).
2
İlk tek atom ölçeğinde sentezlenen element; Mendeleev adına; t½=51,5 gün (²⁵⁸Md).