Fm
257.000Fermiyum
Fermium
Enrico Fermi'ye ithaf edilmiştir. İlk termonükleer bomba testinde keşfedildi. Yalnızca nükleer reaktörde üretilir.
100
257 g/mol
[Rn] 5f¹² 7s²
2 | 8 | 18 | 32 | 30 | 8 | 2
1.3
—
1526.8 °C
—
Albert Ghiorso
Albert Ghiorso ve ekibi, aynştaynyumla birlikte 1952'de Ivy Mike H-bombası testinin kalıntı örneklerinden fermiyumu keşfetti. Keşif 1955'e kadar gizli tutuldu. Adını, ilk kontrollü nükleer zincir tepkimesini gerçekleştiren İtalyan-Amerikan fizikçi Enrico Fermi'nin onuruna aldı.
²⁵⁷Fm temel araştırma: t½=100,5 gün; nükleer yapı ve aktinit kimyası çalışmaları; yeterli miktarda elde edilebilen en ağır izotop ile bazı kimyasal özellikler belirlenebilmiştir.
Ağır element sentez sınırı: fermiyumdan ağır elementler (Md, No, Lr) için ²⁵⁷Fm hedef malzeme olarak kullanılamaz; ²⁵⁷Fm üretimi sınırlıdır. Bu durum "fermiyum duvarı" olarak bilinir — fermiyumdan ağır elementlere tek tek element sentezi ile ulaşmak çok zordur.
Tüm izotopları radyoaktif; bilinen biyolojik rolü yoktur. Çok az miktarda üretilebildiği için biyolojik özellikler belirlenemez.
01
"Fermiyum duvarı": tek nükleer bombardıman ile ²⁵⁷Fm'den daha ağır element sentezi son derece güçtür; çünkü nötron yakalama çapraz kesitleri azalır ve ²⁵⁸Fm kendiliğinden fisyona uğrar (t½<1 ms). Bu durum 101–103 arasındaki mendelevyum, nobelyum ve lavrensiyum sentezini ²⁵⁷Fm'nin fisyon ürünlerinden ya da başka yollardan gerçekleştirmeyi zorunlu kılar.
02
Fermiyum, Enrico Fermi'nin onuruna adlandırılmıştır; Fermi, 2 Aralık 1942'de Chicago Üniversitesi'nde stadyum tribünlerinin altında gizlenmiş CP-1 (Chicago Pile-1) reaktöründe ilk kontrollü nükleer fisyon zincir tepkimesini başlatmıştır — bu dünyanın nükleer çağının başlangıç anıdır.
1
Aktinit; elektron dizilimi [Rn] 5f¹² 7s²; +3 baskın; tüm izotopları radyoaktif.
2
Ivy Mike H-bombası enkazından 1952'de keşfedildi; Enrico Fermi'nin adına ithafen; "fermiyum duvarı" ağır element sentezi sınırı.