Kr
83.798Kripton
Krypton
Soy gaz. Floresan lambalarda ve bazı lazer teknolojilerinde kullanılır. Superman'in zayıflığı olarak popüler kültürde yer alır.
36
83.798 g/mol
[Ar] 3d¹⁰ 4s² 4p⁶
2 | 8 | 18 | 8
3
3.47e-3 g/cm³
-157.4 °C
-153.2 °C
William Ramsay
Kripton, 1898'de İngiliz kimyacılar William Ramsay ve Morris Travers tarafından sıvı havanın fraksiyonlu damıtılması sırasında keşfedildi; O₂, N₂, Ar, He ve Ne uzaklaştırıldıktan sonra kalan gaz kriptonu ortaya çıkardı. Adını Yunanca "kryptos" (gizli, saklı) sözcüğünden aldı. Ramsay'ın soy gazları keşfetme serisi 1904 Nobel Kimya Ödülü ile taçlandı.
⁷⁸Kr
Doğal bolluk: %0,355. Kararlı.⁸⁰Kr
Doğal bolluk: %2,286. Kararlı.⁸²Kr
Doğal bolluk: %11,593. Kararlı.⁸³Kr
Doğal bolluk: %11,500. NMR aktif (spin-9/2); gözenekli malzeme yüzey alanı ölçümü.⁸⁴Kr
Doğal bolluk: %56,987. Baskın izotop.⁸⁶Kr
Doğal bolluk: %17,279. 1960-1983 yılları arasında metrenin SI tanımında kullanıldı (1 650 763,73 dalga boyu).KrF₂
Kripton DiflorürSoy gazın gerçek bileşiği; güçlü florlanma reaktifi; kararsız (oda sıcaklığında bozunur).- KrF eksimer lazer (248 nm): yarı iletken fotolitografisinde krom maskeleri üzerine UV ile desen aktarımı; mikroçip üretiminin bel kemiği
- Yüksek verimli metal halojenür lambalar: Kral beyazı ışık kalitesi; fotoğraf stüdyosu ve film çekimi
- ⁸⁵Kr: nükleer tesis atmosferik izleme; kullanılmış yakıtın yeniden işlenmesi sırasında salınır, küresel izlemeyle nükleer faaliyetler denetlenir
- Çift camlı pencere dolgusu: Ar'dan daha iyi ısı yalıtımı sağlar; Ar'dan pahalı, He/Ne'den ucuz
- Balistik araştırma: çok hızlı flaş lambalarında fotoğraf çekimi
Kripton soy gaz olduğundan bilinen biyolojik rolü yoktur. Anestezi araştırmalarında inert gaz olarak sınırlı çalışmalar vardır.
- 1960-1983 yılları arasında metre, ⁸⁶Kr'nin ışığının 1 650 763,73 dalga boyu uzunluğu olarak tanımlanmıştı; bu, uluslararası uzunluk biriminin bir elementle ilişkilendirildiği eşsiz bir örnektir.
- Superman'in "Krypton" gezegeni bu elementten adını almıştır; kryptonit ise kurgusal olmakla birlikte kültürel bir kalıp haline gelmiştir.
- KrF eksimer lazer, Intel, TSMC ve Samsung gibi çip fabrikalarının en kritik üretim araçlarından biridir; 248 nm UV ışığıyla nanometre ölçeğinde devreler oluşturulur.
- ⁸⁵Kr atmosferik konsantrasyonu, nükleer silah programlarının ve yakıt yeniden işleme faaliyetlerinin dolaylı kanıtı olarak uydu ve uçakla izlenir.
- KrF₂ ve XeF₂, soy gazların florla gerçek bileşikler oluşturabildiğini gösteren (oda sıcaklığında sınırlı ömürlü) klasik örneklerdir.
- Soy gaz; Grup 18, Periyot 4; elektron dizilimi [Ar] 3d¹⁰ 4s² 4p⁶; tam dolu dış kabuk.
- Periyot 4'ün kapanış elementi; Periyot 4 elektron yapısı [Ar] → 4s → 3d → 4p tam dolunca Kr.
- KrF₂: soy gaz bileşiği (VSEPR: doğrusal, iki bağ çifti + iki yalnız çift); YKS'de "soy gazlar bileşik yapmaz" ifadesinin istisnası.
- Kütle spektrumunda 6 kararlı izotop → karakteristik çok pikli görünüm.
Kripton atom numarası kaçtır?
Kripton elementinin atom numarası 36'dır.
Kripton elektron dizilimi nedir?
Kripton elementinin elektron dizilimi [Ar] 3d¹⁰ 4s² 4p⁶ şeklindedir.
Kripton nerelerde kullanılır?
KrF eksimer lazer (248 nm): yarı iletken fotolitografisinde krom maskeleri üzerine UV ile desen aktarımı; mikroçip üretiminin bel kemiği