Br
79.904Brom
Bromine
Oda sıcaklığında sıvı olan az sayıdaki elementten biri. Kırmızı-kahverengi sıvı, keskin kokulu. Fotoğrafçılıkta ve alev geciktiricilerde.
35
79.904 g/mol
[Ar] 3d¹⁰ 4s² 4p⁵
2 | 8 | 18 | 7
2.96
3.122 g/cm³
-7.35 °C
58.85 °C
Antoine Jérôme Balard
Brom, 1825'te Alman kimyager Carl Jacob Löwig ve 1826'da Fransız kimyacı Antoine-Jérôme Balard tarafından bağımsız olarak keşfedildi; Balard önce yayımladığı için keşfin asıl sahibi sayılmaktadır. Balard, Fransız Akademisi'nden Joseph Gay-Lussac'ın önerisiyle Yunanca "bromos" (pis koku, pis tat) sözcüğünden "brome" (brom) adını seçti. Başlangıçta Balard'ın önerdiği "muride" adı kabul görmemişti.
HBr
Hidrojen BromürAgBr
Gümüş BromürNaBr
Sodyum BromürCH₂Br₂/CHBr₃
Dibrometan / BromoformAlev geciktiriciler: polibromlu difenil eterler (PBDE) ve TBBPA; elektronik ve tekstilde kullanılan; kalıcılıkları nedeniyle bazı formları yasaklanmaktadır
AgBr: gümüş bromür; fotoğraf filmi ve kağıdı (dijital dönüşüm öncesi fotoğrafçılığın temeli)
Havuz ve su arıtma: brom tabletleri (BCDMH) bakteri ve alg kontrolü için kullanılır
Organik sentez: alkenlere elektrofilik Br₂ katılması; NBS (N-bromosüksinimid) serbest radikal bromlaması
CH₃Br (metil bromür): toprak fumigantı; ozon tabakasını deldiği için büyük ölçüde kullanımdan kaldırılıyor (Montreal Protokolü)
Bromür (Br⁻), 2014'te Drosophila'da kollajen IV bazal membranında esansiyel kofaktör olduğu gösterildi; insanlarda mutlak gereklilik hâlâ tartışmalıdır. Modelde Br⁻ eksikliği kollajen IV ağının bozulmasına ve gelişim kusurlarına yol açar.
01
Brom, oda sıcaklığında sıvı olan tek ametaldir (cıva da sıvıdır ama metal); keskin, boğucu kırmızı-kahverengi buhar salgılar; 3 ppm'in üzerindeki konsantrasyon solunum yollarına ciddi hasar verir.
02
⁷⁹Br/⁸¹Br neredeyse eşit bollukta (~1:1) olduğundan, Br içeren herhangi bir bileşiğin kütle spektrumunda M ve M+2 pikleri yaklaşık eşit yükseklikte görünür — organik kimyacılar için eşsiz bir tanıma aracıdır.
03
Ölü Deniz, dünya genelinde brom tuzları açısından en zengin su kaynaklarından biridir; İsrail ve Ürdün'ün önemli brom ihracat ekonomisi buraya dayanır.
04
Brom eksikliğinin Drosophila melanogaster'da ölümcül etki göstermesi (2014, McCall grubu), insanlardaki potansiyel esansiyel rolün araştırılmasını tetikledi.
05
Fotoğraf tarihinde AgBr, 1800'lerin ortasından 1990'lara kadar görüntü kaydetmenin neredeyse tek yoluydu; dijital kamera bu kimyayı büyük ölçüde tarihe gömdü.
1
p-bloğu; Grup 17, Periyot 4; elektron dizilimi [Ar] 3d¹⁰ 4s² 4p⁵; halojen.
2
Oda sıcaklığında sıvı tek ametal — F₂ ve Cl₂ gaz, I₂ katı; Br₂ sıvı.
3
Yükseltgenme basamakları: −1 (Br⁻, en yaygın), +1, +3, +5 (BrO₃⁻), +7.
4
AgBr: sarımsı beyaz çökelti (AgCl beyaz, AgBr sarı, AgI sarı, AgF çözünür — renk sıralaması YKS klasiği).
5
⁷⁹Br/⁸¹Br ~1:1 → kütle spektrometrisinde M:M+2 çift piki; Cl için ~3:1, Br için ~1:1.