Bi
208.980Bizmut
Bismuth
Neredeyse kararlı olan ağır metal. Mide rahatsızlığı ilaçlarında (Pepto-Bismol). Renkli oksit kristalleri oluşturur.
83
208.98 g/mol
[Xe] 4f¹⁴ 5d¹⁰ 6s² 6p³
2 | 8 | 18 | 32 | 18 | 5
2.02
9.807 g/cm³
271.4 °C
1563.8 °C
Claude François Geoffroy
Bizmut, 15. yüzyıldan bu yana Almanya maden bölgelerinde biliniyordu; kalay ve kurşundan ayırt edilmesi 1753'te Claude François Geoffroy tarafından sağlandı. Almanca "Wismut" adından türemiştir (kökeni tartışmalı; "beyaz madde" ya da Wiese + Mut — "çayır madeni" olabilir). Bizmut, doğada bulunan elementler arasında en ağır "pratikte kararlı" izotopa sahip olanıdır: ²⁰⁹Bi yarı ömrü 1,9×10¹⁹ yıldır — evrenin yaşından (~13,8 milyar yıl) yaklaşık 1,4 milyar kat daha uzun.
BiC₇H₅O₄·H₂O
Bizmut SubsalisilatBi₂Te₃
Bizmut TellürürBiVO₄
Bizmut Vanadiyum OksitBi₂O₃
Bizmut(III) OksitBizmut subsalisilat (Pepto-Bismol): mide yanması, hazımsızlık, yolcu ishalinin standart OTC ilacı; H. pylori tedavisinde antibiyotiklerle kombinasyon.
Bi₂Te₃ termoelektrik: termoelektrik soğutucular (Peltier modülleri) ve atık ısıdan elektrik üretimi için en yaygın oda sıcaklığı termoelektrik malzeme.
BiVO₄ sarı pigment: "Bizmut sarısı"; kadmiyum sarısına güvenli alternatif; boyalar, plastik ve seramik için yoğun sarı renk.
Wood metali ve Field metali düşük erime noktalı alaşımlar: Bi+Pb+Sn+Cd (Wood, ep ~70°C), Bi+In+Sn (Field, ep ~62°C); yangın sprinkler sigortaları, eriyik bağlantı elemanları, 3D yazıcı destek malzemesi.
²¹³Bi / ²¹²Bi hedefli alfa terapisi: kanser tedavisinde radyoimmünoterapi araştırması; α parçacıkları yüksek doğrusal enerji transferiyle (LET) tümör hücrelerini tahrip eder.
Bizmut, ağır metaller içinde en düşük toksisiteye sahip olanıdır. Bizmut subsalisilat (BSS; Pepto-Bismol®) mide rahatsızlığı, ishal ve Helicobacter pylori enfeksiyonunun üçlü tedavisinde kullanılır; Bi³⁺ iyonu H. pylori'nin üreaz enzimini inhibe eder.
01
Bizmut ²⁰⁹Bi, periyodik tablodaki en ağır "teknik kararlı" izotoptur. 2003'te yarı ömrü ölçüldüğünde (t½=1,9×10¹⁹ yıl) "kararlı" kategorisinden çıktı; ancak yarı ömrü evrenin yaşından 1,4 milyar kat uzun olduğundan pratikte kararlı sayılmaya devam eder.
02
Bizmut, soğurken genleşen çok az metalden biridir (su ve galyum gibi); bu özellik döküm uygulamaları için değerlidir: katılaşırken kalıbı tam doldurur ve geleneksel metal dökümünde çekinti oluşturmaz.
03
Bizmut kristali, karmaşık merdiven benzeri yapılarıyla (hopper crystals) oluşur ve oksidasyon tabakası ışık interferansıyla gökkuşağı renklerinde parıldayan olağanüstü güzel kristaller meydana getirir.
1
6. Periyot p-bloğu; elektron dizilimi [Xe] 4f¹⁴ 5d¹⁰ 6s² 6p³; atıl çift etkisi → +3 baskın (+5 nadir); sembol Bi.
2
²⁰⁹Bi monoisotopik ve pratikte kararlı (t½=1,9×10¹⁹ yıl); en ağır "kararlı" nuklid.
3
Bizmut subsalisilat (Pepto-Bismol): H. pylori inhibitörü; Bi₂Te₃ termoelektrik; BiVO₄ sarı pigment.