Bi
208.980Bizmut
Bismuth
Neredeyse kararlı olan ağır metal. Mide rahatsızlığı ilaçlarında (Pepto-Bismol). Renkli oksit kristalleri oluşturur.
83
208.98 g/mol
[Xe] 4f¹⁴ 5d¹⁰ 6s² 6p³
2 | 8 | 18 | 32 | 18 | 5
2.02
9.807 g/cm³
271.4 °C
1563.8 °C
Claude François Geoffroy
Bizmut, 15. yüzyıldan bu yana Almanya maden bölgelerinde biliniyordu; kalay ve kurşundan ayırt edilmesi 1753'te Claude François Geoffroy tarafından sağlandı. Almanca "Wismut" adından türemiştir (kökeni tartışmalı; "beyaz madde" ya da Wiese + Mut — "çayır madeni" olabilir). Bizmut, doğada bulunan elementler arasında en ağır "pratikte kararlı" izotopa sahip olanıdır: ²⁰⁹Bi yarı ömrü 1,9×10¹⁹ yıldır — evrenin yaşından (~13,8 milyar yıl) yaklaşık 1,4 milyar kat daha uzun.
²⁰⁹Bi
Doğal bolluk: %100. Monoisotopik ve pratikte kararlı; t½=1,9×10¹⁹ yıl (α bozunması); evrenin yaşından milyarlarca kat uzun ömürlü.²¹³Bi
Doğal bolluk: —. Yapay; t½=45,6 dak; α+β⁻; hedefli alfa kanser terapisi.BiC₇H₅O₄·H₂O
Bizmut SubsalisilatPepto-Bismol aktif bileşeni; antasit, antidiyareik, anti-H. pylori.Bi₂Te₃
Bizmut TellürürPeltier soğutucu ve atık ısı termoelektrik jeneratörü; ZT≈1 oda sıcaklığı.BiVO₄
Bizmut Vanadiyum OksitSarı pigment; fotokataliz (güneş enerjisiyle su ayrıştırma araştırması).Bi₂O₃
Bizmut(III) OksitGaz sensörü; kataliz; cam ve seramik eritme yardımcısı.- Bizmut subsalisilat (Pepto-Bismol): mide yanması, hazımsızlık, yolcu ishalinin standart OTC ilacı; H. pylori tedavisinde antibiyotiklerle kombinasyon.
- Bi₂Te₃ termoelektrik: termoelektrik soğutucular (Peltier modülleri) ve atık ısıdan elektrik üretimi için en yaygın oda sıcaklığı termoelektrik malzeme.
- BiVO₄ sarı pigment: "Bizmut sarısı"; kadmiyum sarısına güvenli alternatif; boyalar, plastik ve seramik için yoğun sarı renk.
- Wood metali ve Field metali düşük erime noktalı alaşımlar: Bi+Pb+Sn+Cd (Wood, ep ~70°C), Bi+In+Sn (Field, ep ~62°C); yangın sprinkler sigortaları, eriyik bağlantı elemanları, 3D yazıcı destek malzemesi.
- ²¹³Bi / ²¹²Bi hedefli alfa terapisi: kanser tedavisinde radyoimmünoterapi araştırması; α parçacıkları yüksek doğrusal enerji transferiyle (LET) tümör hücrelerini tahrip eder.
Bizmut, ağır metaller içinde en düşük toksisiteye sahip olanıdır. Bizmut subsalisilat (BSS; Pepto-Bismol®) mide rahatsızlığı, ishal ve Helicobacter pylori enfeksiyonunun üçlü tedavisinde kullanılır; Bi³⁺ iyonu H. pylori'nin üreaz enzimini inhibe eder.
- Bizmut ²⁰⁹Bi, periyodik tablodaki en ağır "teknik kararlı" izotoptur. 2003'te yarı ömrü ölçüldüğünde (t½=1,9×10¹⁹ yıl) "kararlı" kategorisinden çıktı; ancak yarı ömrü evrenin yaşından 1,4 milyar kat uzun olduğundan pratikte kararlı sayılmaya devam eder.
- Bizmut, soğurken genleşen çok az metalden biridir (su ve galyum gibi); bu özellik döküm uygulamaları için değerlidir: katılaşırken kalıbı tam doldurur ve geleneksel metal dökümünde çekinti oluşturmaz.
- Bizmut kristali, karmaşık merdiven benzeri yapılarıyla (hopper crystals) oluşur ve oksidasyon tabakası ışık interferansıyla gökkuşağı renklerinde parıldayan olağanüstü güzel kristaller meydana getirir.
- 6. Periyot p-bloğu; elektron dizilimi [Xe] 4f¹⁴ 5d¹⁰ 6s² 6p³; atıl çift etkisi → +3 baskın (+5 nadir); sembol Bi.
- ²⁰⁹Bi monoisotopik ve pratikte kararlı (t½=1,9×10¹⁹ yıl); en ağır "kararlı" nuklid.
- Bizmut subsalisilat (Pepto-Bismol): H. pylori inhibitörü; Bi₂Te₃ termoelektrik; BiVO₄ sarı pigment.
Bizmut atom numarası kaçtır?
Bizmut elementinin atom numarası 83'dır.
Bizmut elektron dizilimi nedir?
Bizmut elementinin elektron dizilimi [Xe] 4f¹⁴ 5d¹⁰ 6s² 6p³ şeklindedir.
Bizmut nerelerde kullanılır?
Bizmut subsalisilat (Pepto-Bismol): mide yanması, hazımsızlık, yolcu ishalinin standart OTC ilacı; H. pylori tedavisinde antibiyotiklerle kombinasyon.