Tb
158.930Terbiyum
Terbium
Yeşil renk veren fosforda ve güçlü mıknatıslarda kullanılır. Elektronik cihazlar için kritik nadir toprak metali.
65
158.93 g/mol
[Xe] 4f⁹ 6s²
2 | 8 | 18 | 27 | 8 | 2
1.2
8.23 g/cm³
1355.8 °C
3229.8 °C
Carl Gustaf Mosander
Carl Gustaf Mosander, 1843'te itriyadan (Y₂O₃) elde ettiği "erbia" fraksiyonunu inceleyerek hem erbiyumu hem de terbiyumu keşfetti (isimlendirme örtüşmesi nedeniyle, orijinal Mosander "erbia"sına bugün "terbia" denmektedir). Adını keşfin yapıldığı İsveç'teki Ytterby köyünden aldı; Ytterby aynı zamanda itriyum, erbiyum ve iterbiyuma da adını vermiştir.
¹⁵⁹Tb
Doğal bolluk: %100. Tek doğal izotop (monoisotopik element); spin-3/2; NMR aktif.Tb₄O₇
Terbiyum(III,IV) OksitTerbiyumun en yaygın oksit formu; Tb³⁺ ve Tb⁴⁺ karışımı; fosfor üretiminde başlangıç maddesi.LaPO₄:Ce,Tb
Lantanyum Fosfat (Ce,Tb katkılı)Ticari floresan lamba yeşil fosfor; enerji tasarruflu aydınlatma.- Yeşil fosfor (Tb³⁺): LaPO₄:Ce³⁺,Tb³⁺ ve Tb-katkılı alüminatlar floresan lambalarda ve üç-bant yüksek verimli aydınlatmada yeşil renk bileşeni (545 nm) üretir.
- Terfenol-D manyetostriksiyonu: Tb₀.₃Dy₀.₇Fe₂ (Terfenol-D) dev manyetostriksiyon malzemesi; sonar transdüserleri, hassas sensörler, aktüatörler ve ses üreticileri.
- Nd-Fe-B mıknatıs katkısı: TbFe₂ mıknatıs katkısı koersif kuvveti artırır; yüksek sıcaklık uygulamalarında Dy ile birlikte kullanılır.
- Tb-katkılı cam lazer: Faraday döndürücüler için Tb-katkılı camlar; lazer sistemlerinde geri yansımayı engelleyen optik izolasyon bileşeni.
Terbiyumun bilinen temel bir biyolojik rolü yoktur. Tb³⁺ iyonu Ca²⁺ antagonistidir. Terbiyum-floresan etiketleme, biyolojik araştırmalarda protein dinamiklerini izlemek için kullanılır.
- Terfenol-D (Tb₀.₃Dy₀.₇Fe₂), tüm malzemeler arasında en büyük magnetostriction etkisini (oda sıcaklığında ~2000 ppm) sergiler; bu özellik onu ultra-hassas sonar hidrofon dizisi ve titreşim azaltma sistemlerinde vazgeçilmez kılar.
- Terbiyum monoisotopiktir (¹⁵⁹Tb=%100); bu durum belirli nükleer tepkimeler için element saflığının doğrulanmasını kolaylaştırır.
- Tb³⁺ floresans ömrü (~ ms mertebesinde) biyolojik ölçümlerde arka planı bastırmaya izin verir; HTRF (Homojeneous Time-Resolved Fluorescence) testleri ilaç keşif süreçlerinde yaygın kullanılır.
- Lantanid; Periyot 6; elektron dizilimi [Xe] 4f⁹ 6s²; baskın yükseltgenme basamağı +3 (+4 nadir).
- Monoisotopik: ¹⁵⁹Tb %100; Terfenol-D dev manyetostriksiyon; yeşil fosfor (545 nm).
Terbiyum atom numarası kaçtır?
Terbiyum elementinin atom numarası 65'dır.
Terbiyum elektron dizilimi nedir?
Terbiyum elementinin elektron dizilimi [Xe] 4f⁹ 6s² şeklindedir.
Terbiyum nerelerde kullanılır?
Yeşil fosfor (Tb³⁺): LaPO₄:Ce³⁺,Tb³⁺ ve Tb-katkılı alüminatlar floresan lambalarda ve üç-bant yüksek verimli aydınlatmada yeşil renk bileşeni (545 nm) üretir.