Ta
180.950Tantal
Tantalum
Akıllı telefon kapasitörlerinin temel bileşeni. Biyouyumluluğu nedeniyle cerrahi implantlarda kullanılır.
73
180.95 g/mol
[Xe] 4f¹⁴ 5d³ 6s²
2 | 8 | 18 | 32 | 11 | 2
1.5
16.69 g/cm³
3016.8 °C
5457.9 °C
Anders Gustaf Ekeberg
Anders Gustaf Ekeberg, 1802'de Fin ve İsveç minerallerinden tantalı keşfetti ve Yunan mitolojisindeki Tantalos'un onuruna adlandırdı; Tantalos, boyuna suya uzanmasına rağmen asla içemeyen, meyveye erişemeyen bir cezayla lanetlenmişti. Bu ad, minerali çözmede asitlerin sürekli başarısızlığını simgeliyordu. İngiliz kimyacı William Hyde Wollaston onu başlangıçta niyobiyumla (o dönem "kolombiyum") aynı element sandı; 1844'te Heinrich Rose ikisinin farklı element olduğunu kanıtladı.
Ta₂O₅
Tantal(V) OksitTaC
Tantal KarbürTaCl₅
Tantal(V) KlorürTantalum kondansatör: Ta₂O₅ dielektrik film yüksek kapasitans yoğunluğu ve kararlılık sağlar; cep telefonu, dizüstü bilgisayar ve tıbbi cihaz gibi kompakt elektroniklerde yaygın kullanılır.
Cerrahi implant: Tantalum ağ (mesh) ve sütürler; yüksek biyouyumluluk, üstün korozyon direnci ve radyoopaklık nedeniyle kafa kemeri tamiri, abdominal hernin, göz ve kemik implantlarında kullanılır.
Yüksek sıcaklık süperalaşımları: Nikel tabanlı türbin kanatlarına %4-9 oranında Ta katkısı, yüksek sıcaklık dayanımı ve oksidasyona direnci artırır; havacılık ve enerji türbinleri.
Korozyon dirençli kimyasal donanım: Asit işleme ekipmanları, ısı eşanjörleri ve reaksiyon kazanları; HF hariç hemen hemen tüm asitlere karşı platin düzeyinde direnç.
Tantalın bilinen temel bir biyolojik rolü yoktur. Biyouyumluluğu son derece yüksektir; vücut tarafından reddedilmez ve oksitlenmez. Bu özellik onu cerrahi implant için ideal kılar.
01
Coltan (columbite-tantalite) madenciliği; bu değerli cevherin büyük bölümü Demokratik Kongo Cumhuriyeti'nden çıkarılmakta ve çatışma finansmanıyla ilişkilendirilmektedir; "çatışma minerali" meselesi uluslararası hukuki düzenlemeler gerektirmiştir.
02
Tantalum, platin ve altın dışında asit çözünürlüğüne en dirençli metallerden biridir; hidroflorik asit ve soda alaşımı hariç hiçbir asit ya da baz onu çözemez. Bu nedenle eski kimya laboratuvarlarında asit karıştırma kaplarında kullanılırdı.
03
¹⁸⁰Ta, yarı ömrü 4,5×10¹⁶ yılı aşan son derece uzun ömürlü bir izotoptur; evrenin yaşından (13,8 milyar yıl) çok daha uzun ömürlü olan bu izotop, bozunma sürecini doğrudan ölçmek için bile çok yavaştır.
1
6. Periyot geçiş metali; elektron dizilimi [Xe] 4f¹⁴ 5d³ 6s²; +5 baskın yükseltgenme basamağı.
2
Ta kondansatör: Ta₂O₅ dielektrik → cep telefonu; biyouyumlu cerrahi implant.
3
Coltan (columbite-tantalite): Ta-Nb cevheri; çatışma minerali (KDC).