Nd
144.240Neodimyum
Neodymium
Dünyanın en güçlü kalıcı mıknatıslarında (Nd₂Fe₁₄B) kullanılır. Rüzgar türbinleri ve elektrikli araçlar için kritik.
60
144.24 g/mol
[Xe] 4f⁴ 6s²
2 | 8 | 18 | 22 | 8 | 2
1.14
7.01 g/cm³
1023.9 °C
3073.8 °C
Carl Auer von Welsbach
Carl Auer von Welsbach, 1885'te praseodimle birlikte didimyumdan neodimi ayırdı. Adı Yunanca "neos didymos" (yeni ikiz) sözcüğünden gelir. Auer von Welsbach aynı zamanda gaz lambası gömleklerini icat etmiş ve endüstriyel lantanit kimyasının kurucularından biri sayılmıştır.
Nd₂Fe₁₄B
Neodimyum Demir BorNd₂O₃
Neodim OksitNdCl₃
Neodim KlorürNd₂Fe₁₄B (neodimyum mıknatısı): en güçlü kalıcı mıknatıs; rüzgar türbini, hibrit/EV motoru, sabit disk, kulaklık, MRI mıknatısı
Nd:YAG lazer: 1064 nm katı-hal lazer; cerrahi, malzeme işleme, lazerlı uzaklık ölçümü, Q-anahtarlama
Nd katkılı cam: büyük lazer füzyon tesislerinde (NIF) amplifikatör camı; 1.06 µm
Nd₂O₃ cam renklendirici: mor-menekşe rengi; neodimyum gözlükleri; renk karakterizasyon cam standartları
Neodim'in esansiyel biyolojik rolü yoktur.
01
Nd₂Fe₁₄B mıknatısı hacmine ve kütlesine göre en yüksek enerji ürünüyle kalıcı mıknatıslarda rekor kırar (450 kJ/m³). Bir avuç Nd mıknatısı kendi ağırlığının yüzlerce katını kaldırabilir.
02
Rüzgar türbini başına 500-1000 kg Nd-Fe-B mıknatıs gerekmektedir; bu, rüzgar enerjisinin büyümesiyle neodim tedarik zincirini stratejik öneme taşır.
03
NIF (Ulusal Ateşleme Tesisi) nükleer füzyon lazerinde Nd katkılı cam plakalar, dünyanın en güçlü lazer ışınını oluşturan birleşik amplifikatör sistemini oluşturur.
04
Neodimyum gözlükleri, hem cam eritme endüstrisinde UV ve sodyum hatlarını filtrelemek hem de renk körü bireyler için renk algısını iyileştirmek amacıyla kullanılır.
1
Lantanid; Periyot 6; elektron dizilimi [Xe] 4f⁴ 6s²; +3 tek yaygın yükseltgenme basamağı.
2
Nd₂Fe₁₄B en güçlü kalıcı mıknatıs; Nd:YAG lazer; rüzgar/EV teknolojisinin kritik hammaddesi.
3
Sm-Nd radyometrik yaş belirleme: ¹⁴⁷Sm → ¹⁴³Nd (α bozunması).