Er
167.260Erbiyum
Erbium
Fiber optik haberleşmede sinyal güçlendirici amplifikatörlerde kullanılır. Pembe renk verici cam boyası.
68
167.26 g/mol
[Xe] 4f¹² 6s²
2 | 8 | 18 | 30 | 8 | 2
1.24
9.066 g/cm³
1528.8 °C
2867.8 °C
Carl Gustaf Mosander
Carl Gustaf Mosander, 1843'te Ytterby'dan elde ettiği itriayı inceleyerek terbiyum ve erbiyumu keşfetti (tarihsel isimlendirme karmaşası nedeniyle orijinal "erbium" etiketi zamanla ikiye bölündü). Adını Ytterby köyünden aldı. Saf erbiyum metalini çıkarmak 1930'lara dek mümkün olmadı.
Er₂O₃
Erbiyum(III) OksitEr:YAG
Erbiyum Katkılı YAGErCl₃
Erbiyum(III) KlorürErbiyum Katkılı Fiber Amplifikatör (EDFA): Er³⁺ iyonu 980 nm veya 1480 nm pompalama lazerle uyarılır ve 1550 nm (telekomünikasyon C-bandı) ışığını yükseltir; 1990'dan itibaren uzun mesafeli fiber optik internet altyapısının temel taşı — EDFA olmaksızın transatlantik fiber kabloları işletilemez.
Er:YAG lazer (2,94 µm): Suyun en güçlü absorbsiyon piki (~3 µm yakını); diş sert doku ve mine tedavisinde (pişirici olmayan lazer) ve dermatolojik yüzey yenileme işlemlerinde kullanılır.
Er₂O₃ cam renklendirici: Erbiyum oksit cama pembe-pudra rengi verir; dekoratif kristal cam ve gözlük camı renklendirme.
Cam polisaj: Er₂O₃ aşındırıcı ajan olarak optik cam yüzeylerin hassas polisajında kullanılır.
Erbiyumun bilinen temel bir biyolojik rolü yoktur. İnsan organizmasında çok az miktarda bulunur; düşük toksisitesi vardır.
01
Erbiyum Katkılı Fiber Amplifikatör (EDFA), modern internetin fiziksel altyapısını olanaklı kılan kritik buluştur; Er³⁺ iyonu 1550 nm telekomünikasyon penceresini tam olarak kapsar ve transatlantik veri trafiğini hiç elektronik dönüşüm yapmadan ışık hızında iletir.
02
Er:YAG lazer 2,94 µm dalgaboyuyla suyun maksimum IR absorbsiyonunu sağlar; bu özellik, çevresindeki su içerikli dokulara ısı yayılımını minimize ederek diş hekimliğinde matkap kullanımını neredeyse ortadan kaldırır.
03
Ytterby köyü dört elementin (Y, Er, Tb, Yb) adına kaynaklık eden dünyanın tek madencilik noktasıdır; bu olgu onu elemental keşifler tarihinde eşsiz bir konuma yerleştirir.
1
Lantanid; Periyot 6; elektron dizilimi [Xe] 4f¹² 6s²; +3 baskın yükseltgenme basamağı.
2
EDFA (Erbiyum Katkılı Fiber Amplifikatör): 1550 nm → fiber optik internet altyapısı; Er³⁺ 4f¹¹ → 4f¹² geçişi.
3
Er:YAG lazer 2,94 µm: suyun maksimum absorbsiyonu → diş ve deri lazeri.