Argon (sembol: Ar), atom numarası 18 olan Soy Gaz grubunda yer alan bir elementtir. Havanın %0,93'ünü oluşturan soy gaz. Kaynak ve metal kesimde koruyucu atmosfer olarak kullanılır.

Argon pek çok alanda kullanılır: Kaynak: MIG/TIG kaynağında sıcak metali oksidasyondan koruyan inert gaz atmosferi; Akkor ampul ve floresan lamba dolgu gazı (reaktif olmayan ortam sağlar); Argon lazerleri: mavi-yeşil ışık (488 nm, 514 nm); tıbbi ve bilimsel uygulamalar; Şarap ve yağ depolamada oksijen yerine (oksidasyon önleme).

Argon hangi bileşikleri oluşturur?

Argon'in önemli bileşikleri şunlardır: ArF (Argon Florür (Ekzimer)), HArF (Argon Florhidrür).

Argon izotopları nelerdir?

Argon'in bilinen izotopları: ⁴⁰Ar (%99,60), ³⁸Ar (%0,06), ³⁶Ar (%0,34).

Argon YKS sınavında nasıl çıkar?

Soy gaz (Grup 18); Periyot 3; elektron dizilimi [Ne] 3s² 3p⁶ = [Ar] → tam dolu 3. enerji düzeyi. Kimyasal tepkime vermez; iyonlaşma enerjisi çok yüksek.

Periyodik Tablo/Argon

39.950

Argon

Soy Gaz

Periyot 3

Grup 18

Gaz

Havanın %0,93'ünü oluşturan soy gaz. Kaynak ve metal kesimde koruyucu atmosfer olarak kullanılır.

Atom Numarası

Atom Kütlesi

39.95 g/mol

Elektron Konfigürasyonu

[Ne] 3s² 3p⁶

Kabuk Dağılımı

2 | 8 | 8

Elektronegatiflik

—

Yoğunluk

1.78e-3 g/cm³

Erime Noktası

-189.3 °C

Kaynama Noktası

-185.8 °C

Keşfeden

Lord Rayleigh & William Ramsay

Aynı Grup — Soygazlar (Asal Gazlar) (Grup 18)

HeHelyum NeNeon KrKripton XeKsenon RnRadon OgOganesson

Aynı Periyot — 3. Periyot

NaSodyum MgMagnezyum AlAlüminyum SiSilisyum PFosfor SKükürt ClKlor

Keşif Tarihi

Lord Rayleigh (John William Strutt) 1894'te havadan elde ettiği azotun, kimyasal yoldan hazırladığı azottan %0,5 daha yoğun olduğunu fark etti. William Ramsay ile birlikte bu farkın nedenini araştırdılar; havada azotla birlikte bulunan, kimyasal olarak tepkimesiz yeni bir element — argon — izole edildi ve tanımlandı. Adı Yunanca "argos" (tembel, hareketsiz) sözcüğünden gelir. Rayleigh ve Ramsay 1904'te Nobel ödülleri aldı.

İzotoplar

Kütle NoAdBollukNot

¹40Ar⁴⁰Ar%99,60⁴⁰K'ın elektron yakalama bozunmasından oluşur; K-Ar jeolojik yaş tayininin temelidir.

¹38Ar³⁸Ar%0,06Nadir; kozmik ışın spallasyonu ürünü.

¹36Ar³⁶Ar%0,34İlkel argon; güneş rüzgarından kaynaklanan meteorit örneklerinde araştırılır.

Önemli Bileşikler

ArF

Argon Florür (Ekzimer)

ArF ekzimer lazer (193 nm UV): fotolitografi ve LASIK göz ameliyatında kullanılır; kararlı bileşik değil, uyarılmış hâlde var olur.

HArF

Argon Florhidrür

−265 °C altında katı hâlde sentezlenen ilk nötr argon bileşiği (2000, Helsinki); oda sıcaklığında bozunur.

Kullanım Alanları

Kaynak: MIG/TIG kaynağında sıcak metali oksidasyondan koruyan inert gaz atmosferi
Akkor ampul ve floresan lamba dolgu gazı (reaktif olmayan ortam sağlar)
Argon lazerleri: mavi-yeşil ışık (488 nm, 514 nm); tıbbi ve bilimsel uygulamalar
Şarap ve yağ depolamada oksijen yerine (oksidasyon önleme)
Metal ve silikon üretiminde inert atmosfer
Çift cam pencere dolgusu (termal yalıtım — He ve Kr'dan ucuz; hava/azottan pahalı ama yalıtımı daha iyi)

Biyolojik Rol

Argonun bilinen hiçbir biyolojik rolü yoktur. İnert bir gazdır; standart koşullarda hiçbir canlı sürecinde yer almaz. Yüksek konsantrasyonda solunduğunda oksijen yerini aldığı için boğucu etki yaratabilir.

İlginç Bilgiler

01
Argon, Dünya atmosferinin %0,934'ünü oluşturur; azot ve oksijenden sonra üçüncü en bol gazdır. CO₂'den yaklaşık 23 kat daha fazla mevcuttur.
02
Atmosferdeki ⁴⁰Ar'ın büyük çoğunluğu, milyarlarca yıl boyunca yerkabuğundaki ⁴⁰K'ın bozunmasından birikmiştir.
03
K-Ar tarihleme yöntemi jeolojide 10.000 ila 4,5 milyar yıl arasındaki kayaçların yaşını belirler.
04
Argon, ksenon ve kripton gibi ağır soy gazların aksine, atmosferde oldukça boldur; ticari olarak sıvı havanın fraksiyonlu damıtılmasıyla elde edilir.
05
Kaynak gazı olarak kullanılan argon, erimiş metali korurken azota göre daha iyi koruma sağlar (daha ağır ve tepkimesizdir).

YKS / TYT / AYT Notları

1
Soy gaz (Grup 18); Periyot 3; elektron dizilimi [Ne] 3s² 3p⁶ = [Ar] → tam dolu 3. enerji düzeyi.

2
Kimyasal tepkime vermez; iyonlaşma enerjisi çok yüksek.
3
YKS'de: 'Periyot 3'ün son elementi', 'inert gaz atmosferi', 'elektron konfigürasyonu kısaltması [Ar]' bağlamlarında sorulur.
4
Atmosferde en bol soy gazdır (%0,93); helyum ise atmosferde çok azdır (5 ppm).
5
Soy gazlar arasında reaktivite: Xe > Kr > Ar > Ne > He (büyük atom → daha polarize olabilir, soy gaz bileşiği yapma ihtimali artar).

Klor

Periyodik Tablo Element Testi

Potasyum