Mg
24.305Magnezyum
Magnesium
Fotosentez için gerekli klorofil molekülünün merkez atomunun elementi. Havai fişeklerde parlak beyaz alevle yanar.
12
24.305 g/mol
[Ne] 3s²
2 | 8 | 2
1.31
1.738 g/cm³
649.9 °C
1089.8 °C
Joseph Black
İskoç kimyacı Joseph Black 1755'te magnezya (MgO) ile kireç (CaO) arasındaki farkı ortaya koyarak magnezyumu fark etti. Humphry Davy 1808'de magnezyum oksidin elektrolizi ile ilk kez (kirli) magnezyum metalini elde etti. Adı, Yunanistan'ın Tesalya bölgesindeki Magnesia şehrinden gelir. Saf magnezyum 1831'de Antoine Bussy tarafından elde edildi.
²⁴Mg
Doğal bolluk: %78,99. Baskın izotop; yıldız nükleosentezinde karbon füzyonuyla oluşur.²⁵Mg
Doğal bolluk: %10,00. NMR spektroskopide kullanılır (spin-5/2 çekirdeği).²⁶Mg
Doğal bolluk: %11,01. Doğada başlıca primordial; meteoritlerde eski ²⁶Al→²⁶Mg bozunması fazlalığı yaş tayininde kullanılır.MgO
Magnezyum OksitRefrakter malzeme; antasit; MgO ateşe dayanıklı levha.MgCl₂
Magnezyum KlorürBuz çözücü; gıdada tofu pıhtılaştırıcı (nigari); Mg metal üretimi.MgSO₄
Magnezyum Sülfat (Epsom Tuzu)Müshil, banyo tuzu; bitkilerde Mg gübresi.Mg(OH)₂
Magnezyum Hidroksit (Süt of Magnesia)Antasit ve hafif müshil; mide asidini nötralize eder.MgCO₃
Magnezyum Karbonat (Manyezit)Spor tırmanmacılığı (el tozu); ateşe dayanıklı malzeme.- Hafif alaşımlar: Al-Mg alaşımları (uçak gövdesi, otomobil jantları)
- Pirotekni: parlak beyaz alev (flaş bombası, sinyal fişeği)
- Grignard reaktifleri (RMgX): organik kimyada C-C bağı kurma
- Antasit ve müshil: Mg(OH)₂ (süt of magnesia), MgSO₄ (Epsom tuzu)
- Refrakter malzeme: MgO ateşe dayanıklı tuğla (yüksek fırın astarı)
- Magnox reaktörler (UK): doğal uranyum yakıtını saran magnezyum alaşımlı (∼%98 Mg) metallik kılıf
Magnezyum, insan vücudunda 300'den fazla enzimin kofaktörüdür. ATP'nin aktif formu Mg-ATP'dir; enerji transferinde vazgeçilmez. DNA replikasyonu, protein sentezi, kas gevşemesi ve sinir iletiminde kritik rol oynar. Bitkilerde klorofil molekülünün merkezindeki Mg²⁺, fotosentezi mümkün kılar.
- Magnezyum, hava oksijeniyle tepkimesi engellenmez: yanmakta olan Mg'yi suyla söndürmek yangını şiddetlendirir (2Mg + O₂ ve 2Mg + CO₂ tepkimeleri devam eder).
- Klorofil a ve b'nin merkezinde Mg²⁺ iyonu yer alır; Mg olmadan fotosentez imkânsız.
- İnsan vücudu ~25 g Mg içerir; büyük çoğunluğu kemiklerde ve hücre içinde bulunur.
- Magnezyum alaşımları çelikten 3 kat hafif, alüminyumdan %33 hafiftir.
- Dünyanın çekirdeğinde ve mantosunda bol miktarda bulunan magnezyum, yerkabuğunun kütlece ~%2,1'ini oluşturur.
- Toprak alkali metal (Grup 2); elektron dizilimi [Ne] 3s² → +2 yükseltgenme basamağı.
- Suyla oda sıcaklığında çok yavaş tepkir; buharla: Mg + H₂O(g) → MgO + H₂.
- Alev testi: renksiz/soluk beyaz (Na ve K'ya göre belirgin renk vermez).
- MgO baz; Mg(OH)₂ zayıf baz (suda az çözünür). Al(OH)₃ amfoterik iken Mg(OH)₂ değildir.
- Köşegen benzerliği: Mg, periyodik tabloda köşegen konumdaki Li ile benzer özellikler gösterir.
- Yanma: 2Mg + O₂ → 2MgO (parlak beyaz ışık; Mg ile suyu dökmeyin!).
Magnezyum atom numarası kaçtır?
Magnezyum elementinin atom numarası 12'dır.
Magnezyum elektron dizilimi nedir?
Magnezyum elementinin elektron dizilimi [Ne] 3s² şeklindedir.
Magnezyum nerelerde kullanılır?
Hafif alaşımlar: Al-Mg alaşımları (uçak gövdesi, otomobil jantları)