Cn
285.000Kopernikyum
Copernicium
Nicolaus Copernicus'a ithaf edilmiştir. Rölatiflik etkileri nedeniyle oda sıcaklığında gaz olduğu tahmin edilmektedir.
112
285 g/mol
[Rn] 5f¹⁴ 6d¹⁰ 7s²
2 | 8 | 18 | 32 | 32 | 18 | 2
—
23.7 g/cm³
—
—
GSI Darmstadt
GSI Darmstadt ekibi (Sigurd Hofmann liderliğinde), 9 Şubat 1996'da ²⁰⁸Pb + ⁷⁰Zn reaksiyonuyla kopernikyumu sentezledi; bir tek atom tespit edildi. Adını güneş merkezli evren modelini geliştiren Polonyalı matematikçi ve gökbilimci Nicolaus Copernicus'un onuruna aldı; IUPAC 2010'da resmi adı onayladı.
Transaktinit kimyası: Cn gaz fazı deneyleri, Cn atomlarının altın yüzeye cıva (Hg) gibi adsorplanıp adsorplanmadığını sınadı; sonuçlar Cn'nin cıvadan çok radon (Rn) benzeri davrandığını gösterdi — relativistik etkiler Cn'yi neredeyse soy-gaz-benzeri kılar.
Tüm izotopları radyoaktif ve çok kısa ömürlüdür; bilinen biyolojik rolü yoktur.
01
Kopernikyum en çok "cıvaya benzemediği" ile ilgi çeker: [Rn] 5f¹⁴ 6d¹⁰ 7s² tam dolu kabuğu, cıva ile aynı yapıda görünür; ancak 7s orbitalinin relativistik kasılması ve 6d orbitallerinin enerjisinin yükselmesi, Cn'nin bağlanma enerjisini son derece düşürür. Altın yüzeye adsorpsiyonun Hg'den çok Rn'ye benzemesi bunu doğrular.
02
Copernicus, güneş merkezli (heliosentrik) evren modelini güneş sistemi keşifleriyle ilişkilendiren bir adlandırma: Copernicium, Uranyum (Uranüs), Neptünyum (Neptün), Plütonyum (Plüton), Merkür (cıva) gibi astronomi-kimya çakışmasına yeni bir halka ekler.
1
Transaktinit; Grup 12; elektron dizilimi [Rn] 5f¹⁴ 6d¹⁰ 7s² (tam dolu; Hg analog); Hg gibi görünür ama relativistik etki → Rn gibi davranır.
2
Copernicus adına (1996 GSI); Cn altın yüzeyde Hg gibi değil Rn gibi davranır → relativistik kimya.