10. Sınıf Kimya 2. Dönem 2. Yazılı Soruları PDF ve Konu Rehberi
Orbital Yayınları 10. Sınıf Kimya 2. Dönem 2. Ortak Yazılı; Gazlar (difüzyon) ve Çözeltiler ünitelerinden seçilmiş kazanımları ölçer. NH₃–HCl duman halkası deneyinden molar derişim hesaplarına, çözünürlük grafiklerinden donma noktasına etkiye kadar 10. sınıf müfredatına uygun sorular ve çözümler sunar.
Soru kitapçığını ve çözüm anahtarını PDF olarak açın.
10. sınıf kimya yazılısına hazırlık rehberi
Gaz difüzyonu, molarite, çözünürlük ve donma noktası — yazılı çalışma sırası
10. sınıf kimya 2. dönem 2. yazılı, Gazlar ve Çözeltiler ünitelerinin uygulamalı birleşimidir. Orbital ortak yazılıda NH₃–HCl difüzyon deneyi, çözünme türleri tablosu, molarite hesapları, çözünürlük eğrileri ve donma noktasına etki soruları öne çıkar.
Aşağıdaki rehber, PDF’deki her soru tipine karşılık gelen konu anlatımı ve tekrar stratejisi sunar. Özellikle tümevarımsal molarite tanımı ve gaz çözünürlüğü günlük hayat örnekleri yazılıda yüksek puanlı bölümlerdir.
Gazların yayılması ve difüzyon deneyi
NH₃ ve HCl duman halkası
Beyaz NH₄Cl halkasının HCl ucuna yakın oluşması, hafif gazın (NH₃, M ≈ 17) ağır gazdan (HCl, M ≈ 36,5) daha hızlı yayılmasıyla açıklanır. Graham yasası: yayılma hızı kütle kökü ile ters orantılıdır. Boru ısıtılınca halka daha çabuk oluşur çünkü sıcaklık artınca tanecik kinetik enerjisi ve hız artar.
Çeker ocak güvenliği: uçucu ve tahriş edici gazların laboratuvarda kontrollü yayılması için çekme gereklidir. Yazılıda 16 puanlık bu soru grubunda her alt bent için en az iki cümlelik bilimsel gerekçe yazın; yalnızca “sıcaklık artar hız artar” yeterli değildir.
Çözünme türleri ve karışım sınıflandırması
Su ve CCl₄ kapları
NaCl → iyonik çözünme, hidrojen bağı; etanol → polar moleküler çözünme; I₂ su → çözünmez (dipol-indüklenmiş dipol zayıf); I₂ CCl₄ → apolar çözücüde London ile çözünme. Grup numaralarından polarite çıkarımı yapın: H ve O ametal, Na metal.
Karışım türü homojen çözelti veya heterojen olarak işaretlenir. Tabloda “tanecikler arası çekim” sütunu puanın yarısıdır; çözünme olayı olmasa bile neden çözünmediğini yazın.
Molar derişim ve çözelti hesapları
Tümevarımsal molarite tanımı
Dört CuSO₄ çözeltisinde mol ve hacim oranının sabit kalması, M = n/V bağıntısını destekler. Öğrenciden molariteyi kendi cümlesiyle tanımlaması istenir: “1 litre çözeltide çözünmüş madde mol sayısı” ifadesi hedeflenir.
Molar derişim birim hacimdeki tanecik sayısını temsil eder—seyreltmede hacim artınca derişim düşer. Yazılı öncesi 5 farklı n ve V verisiyle M hesabı yapın; birim dönüşümünde (mL → L) hata yapmayın.
Çözünürlük, gaz çözünürlüğü ve donma noktası
NaNO₃ çözünürlük eğrisi
Sıcaklık–çözünürlük grafiklerinden doygun çözelti, kristalizasyon ve ek kütle hesapları sorulur. 60 °C’de 200 g suda maksimum tuz, 40 °C’de çöken miktar gibi adımları grafikten okuyup oranlayın.
Gazlı içecek, dalgıç vurgunu, kaplıca ve soğuk su örneklerinde sıcaklık ve basınç değişiminin çözünen gaz miktarına etkisini açıklayın. Henry yasası mantığı: basınç artınca çözünürlük artar, sıcaklık artınca gaz çözünürlüğü azalır.
Donma noktası alçalması
Tuz ve şekerin suyun donma noktasını düşürmesi; tuzun iyonlaşarak daha fazla tanecik oluşturması nedeniyle şekerden daha etkili olması sorulur. Yol tuzlama örneğini mutlaka yazın. Elektrik iletkenliği: tuzlu su iyon taşır, şekerli su taşımaz.
Hipotez sorusunda “çözünen tanecik sayısı arttıkça donma noktası düşer” ifadesi beklenir. Colligative özellikler 11. sınıfta derinleşeceği için 10. sınıfta temelini sağlam atın.
10. sınıf yazılıya son hafta programı
Gün 1: Difüzyon ve Graham. Gün 2: Çözünme tablosu + 10 örnek karışım. Gün 3: Molarite hesapları (en az 8 soru). Gün 4: Çözünürlük grafiği okuma. Gün 5: Tam yazılı PDF + çözüm kontrolü.
Ferrum PDF’de çözümler 7–8. sayfalardadır; önce kendi cevabınızı yazın, sonra kırmızı kalemle düzeltin. Branş deneme ve ünite testlerine geçmeden önce bu yazılıyı tam puan hedefiyle bitirmek 11. sınıf çözeltilerine hazırlık sağlar.
Yazılıda çıkan temalar ve kazanımlar
MEB öğrenme çıktıları ve soru dağılımı
Gazlar
1Gaz difüzyonu
KİM.10.1.11 Gazların farklı ortamlarda yayılmasına (difüzyon) ilişkin deney yapabilmeÇözeltiler
1Çözünme olayının sınıflandırılması
KİM.10.2.3 Çözünme olayını sınıflandırabilmeÇözeltiler
1Molar derişim (molarite)
KİM.10.2.4 Çözeltilerin molar derişimine ilişkin tümevarımsal akıl yürütebilmeÇözeltiler
1Çözünürlük
KİM.10.2.5–10.2.6 Çözünürlük kavramı ve etki eden faktörlerÇözeltiler
2Kaynama ve donma noktası
KİM.10.2.8 Çözünen tanecik sayısının kaynama ve donma noktasına etkisi| Tema / Ünite | Konu | Soru |
|---|---|---|
| Gazlar | Gaz difüzyonu KİM.10.1.11 Gazların farklı ortamlarda yayılmasına (difüzyon) ilişkin deney yapabilme | 1 |
| Çözeltiler | Çözünme olayının sınıflandırılması KİM.10.2.3 Çözünme olayını sınıflandırabilme | 1 |
| Çözeltiler | Molar derişim (molarite) KİM.10.2.4 Çözeltilerin molar derişimine ilişkin tümevarımsal akıl yürütebilme | 1 |
| Çözeltiler | Çözünürlük KİM.10.2.5–10.2.6 Çözünürlük kavramı ve etki eden faktörler | 1 |
| Çözeltiler | Kaynama ve donma noktası KİM.10.2.8 Çözünen tanecik sayısının kaynama ve donma noktasına etkisi | 2 |
Soru tipleri ve öne çıkan başlıklar
PDF’de öne çıkan soru başlıkları
HCl ve NH₃ pamuk deneyinde duman halkasının konumu; sıcaklık ve molekül kütlesi ile difüzyon hızı
Su, etanol, NaCl ve I₂ karışımlarında çözünme türü ve tanecikler arası çekim tablosu
CuSO₄ çözeltilerinden molarite tanımı ve tümevarımsal akıl yürütme
NaNO₃ çözünürlük eğrisi üzerinden doygun çözelti ve sıcaklık değişimi hesapları
Gazlı içecek, dalış ve kaplıca örnekleriyle gaz çözünürlüğü ve basınç–sıcaklık ilişkisi
Tuz ve şekerin suyun donma noktasına etkisi; iyonlaşma ve elektrik iletkenliği
Sınava hazırlık ipuçları
Sınav öncesi hızlı kontrol listesi
1.Difüzyon sorularında Graham yasasını (hızın kütle kökü ile ters orantılı olması) hatırlayın.
2.Molarite sorularında M = n/V formülünü litre cinsinden kullanın.
3.Çözünürlük grafiklerinde sıcaklık değişiminde çöken veya eklenmesi gereken kütle hesabını adım adım yazın.
Sık sorulan sorular
10. sınıf 2. dönem 2. yazılıda hangi üniteler var?
Yazılı ağırlıklı olarak Gazlar (difüzyon deneyi) ve Çözeltiler (çözünme türleri, molarite, çözünürlük, donma noktası) konularından oluşur.
Sorular açık uçlu mu?
Evet. Çoğu soru tablo doldurma, açıklama ve hesaplama içerir; PDF sonunda Orbital çözüm anahtarı bulunur.
Kaç sayfa ve kaç soru var?
Orbital 10. sınıf yazılı kitapçığı 8 sayfadır; 6 soru grubu ve son sayfalarda çözüm anahtarı yer alır.
Orbital Yayınları ortak yazılı mı?
Evet. Orbital Yayınları 10. Sınıf Kimya 2. Dönem 2. Ortak Yazılı PDF’sidir.
PDF nasıl görüntülenir?
Konu rehberi ücretsizdir. “PDF görüntüle” ile çözümlü kitapçığı Ferrum hesabınızla tarayıcı içi okuyucuda açarsınız.
Graham yasası bu yazılıda soruluyor mu?
Evet. NH₃–HCl difüzyon sorusunda gazların farklı kütlelere sahip olması nedeniyle duman halkasının konumu ve yayılma hızları yorumlanır.
Molarite formülü yazılıda nasıl soruluyor?
CuSO₄ çözelti örnekleriyle öğrenciden molar derişimi tümevarımsal olarak tanımlaması ve birim hacimdeki tanecik sayısı ilişkisini açıklaması istenir.
10. sınıf kimya yazılı PDF kaç sayfa?
Orbital 2. dönem 2. yazılı kitapçığı 8 sayfadır; son sayfalarda çözüm anahtarı bulunur.